Thứ Sáu, 31 tháng 7, 2015
Ý đồ của Trung Quốc trong vụ việc chặn máy bay Lào
Chuyến
bay mang số hiệu QV916 của hãng hàng không quốc gia Lào (Lao Airlines) ngày
25/7 bay từ sân bay quốc tế Gimehae của Hàn Quốc trở về Lào khi bay qua vùng Biển
Hoa Đông đã bị cơ quan điều khiển không lưu Trung Quốc yêu cầu quay lại nơi xuất
phát. Vụ việc này đã thu hút mạnh mẽ sự quan tâm, chú ý của dư luận quốc tế.
Giáo
sư người Mỹ Zachary Abuza cho rằng hành động của Trung Quốc là chiến thuật “giết
gà dọa khỉ” nhằm gửi tín hiệu đến Nhật Bản và Hàn Quốc. Giáo sư Abuza nhận định “Trung Quốc rõ ràng chọn Lào, một nước nhỏ
ngày càng phụ thuộc vào Trung Quốc về kinh tế. Lào sẽ không gây ra một vụ ầm ĩ
ngoại giao về chuyện này vì họ quá dễ tổn thương trước Trung Quốc”.
Chuyên
gia về khoa học chính trị và đối ngoại khu vực Đông Á thuộc Đại học Simmons (Mỹ)
cũng cho biết ông cảm thấy khó hiểu trước việc Trung Quốc chỉ thực hiện động
thái trên trong chuyến bay trở về của Lao Airlines, trong khi chuyến bay từ Lào
đến Hàn Quốc qua “vùng nhận diện hàng
không” ( ADIZ) do Trung Quốc đơn phương áp đặt
trong cùng ngày hoặc vào ngày trước đó lại không bị làm khó dễ.
The
Diplomat ngày 30/7 cho biết, việc cuối năm 2013 Trung Quốc đơn phương áp đặt
ADIZ ở Biển Hoa Đông đã vấp phải phản ứng mạnh mẽ từ Mỹ, Nhật Bản. Mỹ đã lập tức
điều 2 máy bay ném bom B-52 bay qua Hoa Đông và Nhật Bản yêu cầu các phi công
dân sự không được xin phép Trung Quốc khi bay qua không phận quốc tế ở Biển Hoa
Đông.
Cũng
theo the diplomat, quy định về ADIZ mà Trung Quốc đơn phương áp đặt không thể
làm tổn thương lập tức lợi ích của ngành hàng không Nhật Bản hay Mỹ, nhưng với
các nước nhỏ sẽ bị tổn hại lợi ích như trong hầu hết các vấn đề quốc tế, nước
nhỏ và yếu hơn dễ bị thiệt thòi, và vụ máy bay của Lào bị Trung Quốc chặn buộc
phải quay đầu nói trên là một ví dụ.
Vụ
chặn máy bay Lào QV916 là trường hợp đầu tiên một chuyến bay thương mại bị
Trung Quốc buộc quay lại nơi xuất phát do "không tuân thủ yêu cầu của cơ
quan kiểm soát không lưu" nước này.
Từ
năm 2014, chính quyền Trung Quốc đã bắt đầu yêu cầu các chuyến bay hàng không
dân dụng khi qua ADIZ ở Biển Hoa Đông phải báo cáo, xin phép nước này bằng kế
hoạch trước.
Đầu
năm 2014, Mỹ và Nhật Bản đã gửi công hàm lên Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế
(ICAO) yêu cầu phủ nhận ADIZ Trung Quốc đơn phương áp đặt ở Biển Hoa Đông. Đối
với Trung Quốc, áp đặt ADIZ là một cách tạo ra sự kiện trên không nhằm củng cố
yêu sách chủ quyền trên một không phận tranh chấp. Quan trọng hơn, ADIZ là một
công cụ "thông minh" vì nó hiện không bị hạn chế bởi bất kỳ điều luật
quốc tế cụ thể nào.
Cũng
năm 2014, trong một tuyên bố chung với Nhật Bản, ASEAN đã thừa nhận cam kết ủng
hộ tự do hàng không, hàng hải của các chuyến bay hàng không dân dụng phù hợp với
các nguyên tắc được thừa nhận của luật pháp quốc tế, bao gồm Công ước Liên Hợp
Quốc về Luật Biển 1982 (UNCLOS) cũng như các quy định của ICAO.
Nếu
vụ máy bay Lào QV916 bị Trung Quốc ngăn chặn trên không phận quốc tế nói trên
không được quan tâm và xử lý thỏa đáng, nó sẽ giúp Trung Quốc đạt được cả 2 mục
đích khi áp đặt ADIZ ở Biển Hoa Đông đó là: Phản đối của Mỹ, EU, Nhật Bản, Hàn
Quốc, Úc, ASEAN đối với ADIZ do Trung Quốc áp đặt ở Biển Hoa Đông sẽ mất đi hiệu
lực nếu trong thực tế Trung Quốc vẫn tiếp tục thực thi các điều khoản họ áp đặt
và các phi công dân sự bắt đầu tuân thủ.
Theo
biên tập viên Ankit Panda của The Diplomat, trước sự việc trên, ASEAN cần lên
tiếng nhấn mạnh sự ủng hộ đối với quyền tự do hàng không trên biển. Theo ông
Panda, các tuyên bố phản đối đơn thuần sẽ ngày càng mất đi ý nghĩa nếu như
Trung Quốc trên thực tế vẫn thực thi các quy định đơn phương của họ và các hãng
hàng không bắt buộc phải tuân thủ.
Việc
ngang nhiên chặn máy bay của Lào cho thấy quyết tâm của Trung Quốc trong việc
thực thi quy định về ADIZ bất kể cộng đồng quốc tế, gồm cả Mỹ và Nhật Bản, có
tán đồng hay không.
Comments[ 0 ]
Đăng nhận xét