9月23日，越南政府副总理兼外长范平明在美国纽约出席东盟与美国外长非正式会议。

会上，各国外长均强调东盟—美国战略伙伴关系以及维持东盟—美国关系良好发展势头的重要性；一致同意努力开展所达成的各项协议，尤其是9月8日在老挝首都万象召开的东盟—美国领导人会议所取得的积极成果以及东盟—美国行动计划（2016-2020年）等。

美国国务卿约翰·克里（John Kerry）强调，美国继续对亚太地区许下长期承诺；重视与东盟的关系以及支持东盟共同体建设；支持东盟发挥核心作用；积极推动包括“连接美国与东盟”计划和湄公河下游国家合作框架内各行动计划在内的美总统奥巴马所公布的倡议与承诺落到实处。

此前，9月22日，东盟各国外长已同第31届联合国大会主席与联合国秘书长举行会议。双方就加强东盟与联合国合作关系，尤其是有效展开9月7日在老挝首都万象召开的第八届东盟－联合国峰会所取得的成果以及配合落实联合国《2030年可持续发展议程》及《东盟共同体2025年愿景》的方向与措施进行深入讨论。

第31届联合国大会主席与联合国秘书长均高度评价东盟在维护东亚地区和平、稳定与繁荣发展方面所发挥的作用；希望深化联合国与东盟之间的全面合作，尤其是在落实各项可持续发展目标和应对当前的全球性挑战等方面的合作。

在上述各场会议上，各位部长就包括东海问题、恐怖主义、跨国犯罪、气候变化等非传统安全问题在内的地区与国际问题交换意见。

越南政府副总理兼外长在会上致辞时强调，在东盟共同体建设进程中，东盟一向重视与美国和联合国等各重要伙伴之间的全面合作关系；建议美国进一步加强与东盟在互联互通、中小型企业发展、创新创业、科学技术、教育培训、气候变化及湄公河次区域发展等优先领域的合作。范平明希望联合国与东盟密切协作配合，有效落实各可持续发展目标，同时协助东盟提升其在区域一体化进程与应对跨国挑战方面的能力。

此外，范平明建议东盟及其合作伙伴继续为维护东海和平、稳定、安全、航行飞越自由与安全作出积极贡献，同时敦促遵守国际法、尤其是自我克制原则，在包括1982年《联合国海洋法公约》在内的国际法基础上以和平方式解决争端，尊重各外交进程和法律程序，有效落实《东海各方行为宣言》（DOC）并尽早达成《东海行为准则》（COC）等。

Đọc thêm...

Ngày 23/9, tại thành phố New York, Hoa Kỳ, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh đã tham dự Hội nghị không chính thức giữa các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN và Hoa Kỳ.

Tại hội nghị, các Bộ trưởng đều nhấn mạnh tầm quan trọng của quan hệ đối tác chiến lược ASEAN-Hoa Kỳ và việc duy trì đà phát triển của mối quan hệ này trong thời gian qua; nhất trí sẽ nỗ lực triển khai các thỏa thuận đã đạt được, nhất là kết quả tích cực của Hội nghị Cấp cao ASEAN-Hoa Kỳ lần thứ tư diễn ra ngày 8//9 vừa qua tại Vientiane (Lào) và Chương trình hành động ASEAN-Hoa Kỳ giai đoạn 2016-2020.

Ngoại trưởng Hoa Kỳ John Kerry khẳng định Hoa Kỳ tiếp tục cam kết lâu dài với khu vực châu Á-Thái Bình Dương và coi trọng quan hệ với ASEAN, ủng hộ ASEAN xây dựng Cộng đồng và giữ vai trò trung tâm ở khu vực; tích cực triển khai các sáng kiến, cam kết mà Tổng thống Barack Obama đã công bố, trong đó có Sáng kiến Kết nối Hoa Kỳ-ASEAN và các chương trình thuộc khuôn khổ hợp tác các nước Hạ nguồn sông Mekong.

Trước đó, ngày 22/9, các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN cũng đã họp với Chủ tịch Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 31 và Tổng Thư ký Liên hợp quốc.

Hai bên đã bàn phương hướng và biện pháp đẩy mạnh hợp tác ASEAN-Liên hợp quốc, nhất là triển khai kết quả của Hội nghị Cấp cao ASEAN-Liên hợp quốc lần thứ 8 diễn ra ngày 7/9 tại Vientiane và phối hợp thực hiện Chương trình nghị sự 2030 của Liên hợp quốc về Phát triển bền vững và Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2025.

Chủ tịch Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 31 và Tổng Thư ký Liên hợp quốc đều đánh giá cao vai trò của ASEAN đối với hòa bình, an ninh và thịnh vượng ở khu vực Đông Á; mong muốn tăng cường hợp tác toàn diện giữa Liên hợp quốc và ASEAN, nhất là trong việc thực hiện các Mục tiêu phát triển bền vững (SDGs) và ứng phó với những thách thức toàn cầu hiện nay.

Tại các hội nghị trên, các Bộ trưởng cũng trao đổi ý kiến về tình hình quốc tế và khu vực, trong đó có vấn đề Biển Đông và các thách thức an ninh phi truyền thống như khủng bố, tội phạm xuyên quốc gia và biến đổi khí hậu.

Phát biểu tại hội nghị, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh nhấn mạnh cùng với tiến trình xây dựng Cộng đồng, ASEAN luôn coi trọng quan hệ và hợp tác toàn diện với các đối tác quan trọng, trong đó có Hoa Kỳ và Liên hợp quốc; đề nghị Hoa Kỳ tăng cường hợp tác và hỗ trợ ASEAN trên một số lĩnh vực ưu tiên như kết nối, phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ, khởi nghiệp và sáng tạo, khoa học-công nghệ, giáo dục-đào tạo, biến đổi khí hậu và phát triển tiểu vùng Mekong; mong muốn Liên hợp quốc phối hợp chặt chẽ với ASEAN để thực hiện hiệu quả các Mục tiêu phát triển bền vững, hỗ trợ ASEAN nâng cao năng lực trong liên kết khu vực và ứng phó với các thách thức xuyên quốc gia.

Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh cũng đề nghị ASEAN và các đối tác tiếp tục đóng góp vào nỗ lực chung nhằm duy trì hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn, tự do hàng hải và hàng không ở Biển Đông; thúc đẩy việc tuân thủ luật pháp quốc tế, nhất là các nguyên tắc tự kiềm chế, giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước Liên hợp quốc về Luật biển (UNCLOS) 1982, tôn trọng các tiến trình ngoại giao và pháp lý; thực hiện hiệu quả Tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) và sớm hình thành Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC)./.

Đọc thêm...

1980年代中曾根康弘任日揆之时，列岛掀起「日本战后政治总决算」之风，认为日本战后长年被美国压住，是因为东京战争法庭裁决之故。当时日本社会有一种声音，声称日本要重新拥有独立自主的外交及防卫政策。1991年波斯湾战争爆发，美国组成多国部队参战，有报导指自民党干事长小泽一郎迳直来到首相海部俊树办公室，要求派出自卫队参加行动。1993年，小泽一郎的《日本改造计划》面世，首次提出日本要做「正常国家」，主张修改和平宪法第九条，支持拥有合法自卫权。修宪这条路线延绵到其后，陆续出现更强硬的一系，包括现任首相安倍晋三为主的右翼思潮。如今稻田朋美的「美日联合巡航南美」，当中不无几分小泽一郎的参与国际行动的影子，但较当年中曾根康弘及小泽一郎更为强硬。

如此，稻田朋美「联合巡航」就不可能是少数日本政客的想法，而是其来有自的念头。美国当然知道日本与中国现时的关系，日本一旦进入东海，绝不可能是巡完就走。先前已述，日本在东海有重大利益，除了海运路线安全，东京多年来在南太平洋做了不少工夫，尤其是对横亘东海的菲律宾下的力度最大。

早前在老挝东盟峰会，安倍晋三与菲律宾总统杜特地（Rodrigo Duterte，杜特蒂）会面，宣布提供两艘大型巡逻船，连同三年前答应提供的10艘，日本可说是菲律宾的主要武器供应国。安倍晋三更表示，日本做了「在更广泛区域合作的准备」，这与美菲关系恶化截然不同，日本对区内文的武的都有一套，企图心很大。

中国对稻田朋美的讲话未见激烈反应，可能北京也在思考日本此举的背后因素──是美日合伙逼北京在东海就范，是日本右翼自说自话，抑或是日本挟美国重新进入东海。三者当中，以第三个可能性最危险。因为第一个是美国为主的战略，分寸在华府手上；第二个则是美国不允许的话，日本无可奈何；第三个则是日本整个东亚大计核心，是为长远的战略目标，告诉世人：70年后，日本终于回到东海了。

Đọc thêm...

Nhật Bản muốn khẳng định “đã quay trở lại”

Thời Thủ tướng Nhật Bản Yasuhiro Nakasone thập niên 1980 đã nổi lên vấn đề “Quyết toán chính trị thời hậu chiến”, vì nhận thấy Nhật Bản bị Mỹ kìm kẹp sau phán quyết của Tòa án Chiến tranh Tokyo. Khi đó trong xã hội Nhật Bản nổi lên làn sóng kêu gọi Nhật Bản phải làm mới lại chính sách phòng vệ và ngoại giao theo hướng độc lập tự chủ. Năm 1991 nổ ra  cuộc chiến vùng Vịnh, Mỹ đưa nhiều quân tham chiến, khi đó thông tin chỉ ra Tổng thư ký Ichiro Ozawa của đảng LDP đã đến văn phòng của Thủ tướng Toshiki Kaifu và yêu cầu gửi quân tự vệ tham chiến.

Năm 1993, trong kế hoạch cải cách Nhật Bản, ông Ozawa Ichiro lần đầu tiên đề nghị Nhật Bản phải trở thành một “quốc gia bình thường”, theo đó muốn sửa Điều 9 Hiến pháp Nhật Bản, ủng hộ quyền tự vệ hợp pháp của Nhật Bản. Vấn đề kéo dài đến thời của Thủ tướng Shinzo Abe hiện nay. Theo Lâm Hằng Sinh, kế hoạch “Mỹ - Nhật tuần tra chung” của Tomomi Inada hiện nay mang hình bóng quan điểm của Ichiro Ozawa, nhưng có phần cứng rắn hơn cả Yasuhiro Nakasone và Ichiro Ozawa trước đây.

Như vậy, kế hoạch này là toan tính từ lâu của người Nhật, một khi Nhật Bản tham gia vào Biển Đông sẽ không đơn giản tuần tra xong rồi đi về, vì Nhật Bản có lợi ích rất lớn tại vùng biển này, và đã bỏ rất nhiều công sức. Tại Hội nghị thượng đỉnh Đông Nam Á ở Lào vừa qua, Thủ tướng Abe đã hội kiến Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte, tuyên bố sẽ cung cấp cho Philippines hai tàu tuần tra cỡ lớn, đưa tổng số tàu mà Nhật Bản cung cấp cho Philippines lên 10 tàu. Hiện nay Nhật là nước cung ứng vũ khí chủ yếu cho Philippines. Ông Abe cũng nhấn mạnh, Nhật Bản đã “chuẩn bị hợp tác khu vực trên phạm vi rộng hơn”, cho thấy tham vọng của người Nhật tại đây luôn mạnh mẽ thường trực.

Lâm Hằng Sinh nhận định, việc giới chức cấp cao Trung Quốc khá dè đặt sau phát biểu của bà Tomomi Inada cho thấy có thể Bắc Kinh đang đau đầu về nguyên nhân phía sau hành động của Nhật Bản: một là, Nhật – Mỹ phối hợp để ép Bắc Kinh vào khuôn khổ; hai là, đây chỉ là hành động tự ý của phe cánh hữu Nhật Bản; ba là, Nhật Bản muốn dựa Mỹ để một lần nữa quay lại Biển Đông. Trong đó khả năng thứ ba là nguy hiểm nhất. Vì nếu trong hai trường hợp đầu thì mọi thứ nằm trong kiểm soát của Washington, còn trường hợp thứ ba nghĩa là việc quay trở lại Biển Đông nằm trong kế hoạch mang tính chiến lược dài hạn của Nhật Bản, theo đó Nhật Bản muốn cho thế giới biết rằng sau 70 năm cuối cùng Nhật Bản đã trở lại.

Đọc thêm...

事实上，世界第一的美国海军毋须日本助拳；反而是日本请缨上阵，将使美国跌进另一个战略空间……

日本对西太平洋与南太平洋历来有战略性的高度重视，这是日本所称的“生命线”──石油与货品入口的主要海运路线，从中东经马六甲海峡入东海，北上华东海到日本。因此，二战时日本攻打香港的同时，也拿下紧扼海路咽喉的菲律宾、马来亚和新加坡，一为日本海路货运扫清障碍，亦是卡在一众盟国海域的“顶心杉”（芒刺）。

二战欧洲战场是陆军与空军拼杀，亚洲战场则是海陆空三者都有。海上是美国与日本之战，从偷袭珍珠港到中途岛战俱是。

最激烈的一场海战，是1944年10月的雷伊泰湾海战（Battle of Leyte Gulf）。其爆发在吕宋岛以东的南太平洋，战场广达1000海里乘600海里，美日总共投入数以百计船舰，恶战三日四夜，被称为「人类历史最大规模海战」。结果美国大胜而回，日方损失26艘船舰，包括4艘航空母舰、3艘战斗舰、多艘巡洋舰、驱逐舰等，阵亡上万人；美国自身只损失6艘主力船舰，包括3艘航空母舰、3艘驱逐舰，阵亡约三千人。

海战令美国在南太平洋找到立足点，逐渐逼近日本本岛，最终以两颗原子弹击败日本，奠定战后美国在东海的主导地位。

这段历史说明了：南太平洋是兵家必争之地，70年前是这样，今天也是如此。美国大败日本之后，俨如西太平洋与南太平洋唯一超级大国，冷战年代，强如苏联亦不敢动美国这片地盘念头，只得在印度洋藉着与印度的关系搞点小动作。日本战后则凭着与美国的盟友关系，以超强反潜能力及海上打击实力，成为美军在这片海域的伙伴。

美国推行“重返亚太”战略之后，中国在东海亦强硬起来。不少说法称“中美必有一战”，就机率来说确实无法排除战争可能，只是什么时候爆发无人知晓。当前中美都相对克制，在东海各自范畴舞刀弄枪，中国在靠西一端，美国则在东侧，隔着大片汪洋叫阵。不过情势近来出现暗涌，今年9月15日，日本新任防卫相稻田朋美在访美期间表示，日本计划与美国在东海进行联合巡航训练。这一想法倘被美国接纳并付诸实行，本来波涛汹涌的东海更会浊浪滔天。

类似的「美日联合巡航东海」，早在稻田朋美上台前就已有人提出，中国驻日大使程永华在上个月便曾对此表示「中方绝不容忍」。可是这句话才说了不到一个月，日本就说要联合巡航，不把程永华当一回事。中国暂未就稻田朋美的讲话公开回应。而必须指出的是，虽然美国高层没有直接谈到「联合巡航」，但美国海军发言人曾说：欢迎日本扩大在东海的海上活动。「联合巡航」是否日本的一厢情愿，或有其他后着，美国的真正态度至为关键。

美中两国在东海你来我往而未爆火花，肇因于双方都是核武大国，一旦擦枪走火，后果可大可小。也正是由于这种对峙下的和平，中美双边都明白，若无对话机制，小事可以无限变大。于是最近十几年来，中美都在努力建设通报机制，据称目前存在于多个层次范畴的机制，至少有逾百之多。这可望减少中美因误会而动武的风险。对比之下，中日之间的类似机制不多，擦枪走火机会大增。

马六甲海峡曾有海盗洗劫商船，日本2007年派舰南下，参加多国打击海盗演习。按道理，如果日本再次提出要为商船护航，恐怕没有国家反对。可是当年出海的是海上保安厅；如今一旦来到的，极可能是海上自卫队。某程度而言，这将是70年前南太平洋海战之后，日本海军正式回到这片海域，意义尤为重大；与打击海盗完全是两码事。

也就是说，东海到时可能挤上美日中三国海军，加上伺机而动的俄罗斯，以及由南而上的澳洲，还有周边越南马来西亚新加坡菲律宾。小小的东海是否可以承载如此政治重量，令人怀疑。

美国要在东海与中国过招，这是事实；但若加入日本，美国会如何看待？论实力，日本海上自卫队世界第二，美国多一个援手，于华府来说不是坏事。今年初日本修订实施的「和平安全法制」（修订后现行版本简称「新安保法」）带有「集体自卫权」况味。也就是即使日本没有受到直接攻击，法案授权日本在其盟友受到攻击时，可以提供军事协助。

日本如果进入东海，情况远比美国单干户式对付中国复杂。事实上，世界第一的美国海军毋须日本助拳；反而是日本请缨上阵，将使美国跌进另一个战略空间──被视为「联合日本、挑战中国」，挑起北京的危机感，反令冲突机会大增。程永华的一番话，应是如此思考的结果。

Đọc thêm...

Nhật Bản tham gia vào Biển Đông thì tình hình phức tạp hơn nhiều so với việc Mỹ đơn phương ứng phó Trung Quốc. Hải quân Mỹ mạnh nhất thế giới không cần Nhật Bản giúp sức, ngược lại việc Nhật Bản xin nhập đội làm Mỹ rơi vào một hoàn cảnh chiến lược mới. Trung Quốc cảm thấy bị đe dọa, và xung đột có thể leo thang.

Biển Đông là tuyến đường hàng hải đặc biệt quan trọng với Nhật Bản, vì thế quay trở lại Biển Đông luôn nằm trong chiến lược lâu dài của Nhật Bản, theo đó Nhật Bản muốn cho thế giới biết: sau 70 năm thảm bại trước Mỹ trong cuộc chiến tại vịnh Leyte (10/1944), cuối cùng Nhật Bản đã trở lại.

Chắc chắn, tuyên bố “sẽ đẩy mạnh tuần tra chung với Mỹ tại Biển Đông” của nữ Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Tomomi Inada trong chuyến thăm Washington ngày 15/9 vừa qua đã gây áp lực lớn cho giới chức cấp cao Trung Quốc. Nhận định về sự kiện này, trong bài “Nhật Bản quay trở lại Biển Đông, thách thức trí tuệ Bắc Kinh” trên Bloomberg, tác giả Lâm Hằng Sinh cho rằng, động thái khá dè đặt của chức cấp cao Trung Quốc sau phát biểu của bà Tomomi Inada cho thấy Bắc Kinh đang đau đầu tính toán về những nguyên nhân phía sau hành động của Nhật Bản.

Theo bài biết, thực tế, lực lượng hải quân thống trị thế giới của Mỹ hiện nay không cần Nhật Bản giúp sức, ngược lại chính Nhật Bản nhập cuộc đã kéo Mỹ vào một hoàn cảnh chiến lược mới, khiến tình hình Biển Đông phức tạp hơn nhiều so với việc Mỹ đơn độc kiềm chế Trung Quốc.

“Đường sinh mệnh” của Nhật Bản

Xưa nay phía tây và nam Thái Bình Dương đặc biệt quan trọng với Nhật Bản, người Nhật gọi khu vực này là “đường sinh mệnh”: tuyến đường hàng hải quan trọng để vận chuyển dầu mỏ và hàng hóa từ vùng Trung Đông đi qua eo biển Malacca vào Biển Đông, lên phía bắc vào biển Hoa Đông để đến Nhật Bản. Vì thế, thời Thế chiến thứ Hai, cùng việc tấn công Hong Kong, Nhật Bản cũng khống chế tuyến đường biển tại các nước Philippines, Malaysia và Singapore để quét mọi chướng ngại trong hoạt động vận tải thương mại đường biển.

Trong Thế chiến thứ Hai, chiến trường châu Âu là chiến trường của lục quân và không quân, còn chiến trường châu Á thì có thêm cả hải quân. Cuộc chiến trên biển là ván cờ giữa Mỹ và Nhật, từ trận Trân Châu Cảng cho đến trận Midway là những nước cờ quan trọng trong cuộc đọ sức Mỹ - Nhật thời Thế chiến thứ Hai.

Nhưng trận hải chiến khốc liệt nhất nằm ở vịnh Leyte vào tháng 10/1944. Trận chiến 3 ngày 4 đêm này bùng nổ từ phía đông đảo Luzon (Philippines) lan rộng trong phạm vi 600 – 1.000 hải lý, được xem là trận hải chiến quy mô lớn nhất trong lịch sử. Kết quả quân Mỹ đại thắng: 26 tàu chiến Nhật Bản bị phá hủy, trong đó có 4 hàng không mẫu hạm, 3 tàu chiến đấu, nhiều tàu tuần tra và khu trục, tử trận hơn 10.000 quân. Còn quân Mỹ cũng bị phá hủy 6 tàu chủ lực, 3 hàng không mẫu hạm, số lính tử trận khoảng 3.000 người. Sau trận đánh Mỹ đã thiết lập được vị thế tại nam Thái Bình Dương, dần áp sát những đảo chính của Nhật Bản, cuối cùng dùng hai quả bom nguyên tử hạ gục Nhật Bản, sau đó Mỹ hoàn toàn làm chủ tại Biển Đông.

Sau khi Mỹ đánh bại Nhật Bản đã trở thành siêu cường duy nhất thống trị tây và nam Thái Bình Dương, ngay cả Liên Xô hùng mạnh trong thời Chiến tranh Lạnh cũng không đám đụng vào địa bàn của Mỹ, chỉ có những động thái âm thầm với Ấn Độ tại Ấn Độ Dương.

Như vậy, nam Thái Bình Dương là vùng biển chiến lược quan trọng và tất yếu phải xảy ra tranh giành, lịch sử 70 năm trước đã thế và ngày nay cũng khó thay đổi!

Biển Đông nóng bỏng

Câu hỏi đặt ra: Đây là đề nghị đơn phương của Nhật Bản hay do Mỹ đứng sau? Lâm Hằng Sinh cho rằng, thực ra, mong muốn tuần tra chung với Mỹ tại Biển Đông đã được người Nhật đưa ra từ lâu, trước thời bà Tomomi Inada lên nắm quyền.

Hiện nay cuộc chiến tranh Trung – Mỹ trên Biển Đông chưa thể nổ ra một phần vì hai nước hiện đều là cường quốc vũ khí hạt nhân, hai bên đều hiểu trong trạng thái “đối kháng hòa bình” hiện nay, nếu không có cơ chế đối thoại thường trực thì chuyện nhỏ sẽ dễ dàng biến thành chuyện lớn. Vì thế trong hơn thập niên qua, Trung – Mỹ đã nỗ lực xây dựng cơ chế kết nối liên lạc nhằm giảm thiểu hiểu lầm lẫn nhau khiến tình hình leo thang nguy hiểm. Trong vấn đề này, giữa Trung Quốc và Nhật Bản còn rất hạn chế, dễ rơi vào tình trạng căng thẳng nguy hiểm khó lường.

Eo biển Malacca là vùng biển từng có tàu cướp biển hoành hành, năm 2007 Nhật Bản đã cử tàu tham gia tập trận chống cướp biển cùng nhiều nước tại khu vực. Theo lý, nếu vừa qua Nhật Bản đưa ra ý kiến vì muốn bảo vệ tàu chở hàng hóa thì rất khó để các nước phản đối. Tuy nhiên, lực lượng tham gia trước đây là tuần duyên (Japan Coast Guard), còn hiện nay rất có thể là lực lượng phòng vệ biển/hải quân (Japan Maritime Self-Defense Force). Ở mức độ nhất định, việc hải quân Nhật Bản quay lại khu vực sau 70 năm hải chiến Thái Bình Dương mang ý nghĩa quan trọng, hoàn toàn khác chuyện tập đánh cướp biển.

Có thể nói, Biển Đông hiện nay đã trở thành khu vực nóng bỏng với sự tham gia của lực lượng nhiều nước: Mỹ, Trung, Nhật, Nga, cộng thêm những nước xung quanh vùng như Việt Nam, Malaysia, Singapore, Philippines.

Sau chiến lược xoay trục Châu Á – Thái Bình Dương của Mỹ, Trung Quốc cũng tập trung tăng cường thế lực tại Biển Đông. Tình hình khiến nhiều người khẳng định “chiến tranh Trung – Mỹ là tất yếu”. Quả thực nếu suy tính xác suất thì đây là cuộc chiến khó tránh, vấn đề chỉ là khi nào xảy ra mà thôi. Hiện nay hai nước Trung – Mỹ đang tìm cách kiềm chế giằng co nhau, nhưng “điểm nhấn đen” với chuyến thăm Mỹ của bà Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Tomomi Inada khiến tình hình Biển Đông như thêm mây mù kéo đến trong cơn giông tố. Cho dù giới chức cấp cao của Mỹ hiện nay chưa tuyên bố công khai “tuần tra chung”, nhưng người phát ngôn hải quân Mỹ đã cho biết “hoan nghênh Nhật Bản mở rộng hoạt động tại Biển Đông”.

Đầu năm nay Nhật Bản sửa “Luật An ninh Hòa bình”, sau khi sửa gọi là “Luật An ninh mới”, theo đó Nhật Bản có “quyền tự vệ tập thể”. Với luật mới, cho dù Nhật Bản không bị tấn công, nhưng Nhật Bản có thể hỗ trợ quân sự cho đồng minh.

Như vậy, trong hoàn cảnh quan hệ Trung – Nhật hiện nay, một khi Nhật Bản tham gia vào Biển Đông thì tình hình phức tạp hơn nhiều so với việc Mỹ đơn phương ứng phó Trung Quốc. Thực tế, hải quân Mỹ mạnh nhất thế giới không cần Nhật Bản giúp sức, ngược lại việc Nhật Bản xin nhập đội làm Mỹ rơi vào một hoàn cảnh chiến lược mới: bị xem là “liên kết với Nhật Bản thách thức Trung Quốc”, tình hình có thể làm Trung Quốc cảm thấy bị đe dọa, và xung đột có thể leo thang (còn nữa).

Đọc thêm...

9月22日在河内，越南外交部今天公布2015年外交蓝皮书，说明越南2015年对外政策、成就与未来大方向，提及越南与邻国和世界各大国的外交状况，其中外交工作对维护国家领土主权的贡献受到重视。

越南外交部上午在河内举办2015年外交蓝皮书公布仪式，由外交部副部长黎淮忠（Le Hoai Trung）主持，驻越南各外交机构等代表以及国内外媒体记者与会。这是越南当局首度公布外交蓝皮书，包括越文版和英文版2版本。

越南2015年外交蓝皮书共有6章，主要内容评估世界与区域局势以及介绍越南党和政府2015年和过去5年的对外政策和成就，以及越共12大后的外交大方向。

蓝皮书着重提及越南与老挝、柬埔寨、中国和东盟的外交关系以及与日本、印度、俄罗斯、欧盟各国与美国等大国的外交现况，指出外交工作已对维护国家领土主权做出积极贡献。

至于越共12大后的外交大方向，越南主张将继续加强与各大国和重要伙伴的关系，其中强调确保国家与民族最高利益的目标，坚决预防与打击某方干涉内部事务、侵犯自主独立、主权、领土完整、国家安全和政治稳定的阴谋和行动，加快融入国际社会等。

Đọc thêm...

Sách Xanh Ngoại giao Việt Nam lần đầu tiên công bố sáng nay 22.9 nhận định: Tình hình Biển Đông năm 2015 diễn biến phức tạp hơn do Trung Quốc tăng cường các hoạt động bồi đắp, tôn tạo, xây dựng quy mô lớn và triển khai trang thiết bị trên các đảo, bãi đá tại quần đảo Trường Sa.

Trước đại diện các cơ quan ngoại giao nước ngoài tại Việt Nam và giới báo chí, sáng nay Bộ Ngoại giao Việt Nam đã công bố Sách Xanh Ngoại giao Việt Nam 2015, nhằm giới thiệu chính sách đối ngoại và những thành tựu nổi bật của ngoại giao Việt Nam trong năm 2015 . Cuốn sách gồm 6 chương, trong đó điểm lại những hoạt động ngoại giao song phương nổi bật trong năm qua, giới thiệu các hoạt động ngoại giao đa phương như tại LHQ, ASEAN, hợp tác quốc tế và đấu tranh trong lĩnh vực dân chủ, nhân quyền; công tác ngoại giao với cộng đồng người Việt ở nước ngoài, ngoại giao phục vụ kinh tế, văn hóa, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, biển đảo, an ninh tổ quốc, giới thiệu những nét mới trong đường lối đối ngoại của Việt Nam mà Đại hội Đảng lần thứ 12 đề ra.

“Cuốn sách sẽ giúp hiểu hoạt động ngoại giao của Việt Nam, trong đó nhiều hoạt động do lãnh đạo cao nhất của Việt Nam tham gia, vì sự nghiệp chung của dân tộc, vì hòa bình và ổn định trên thế giới” - Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung phát biểu tại lễ công bố Sách Xanh Ngoại giao Việt Nam 2015.

Sách Xanh cho biết, đến nay Việt Nam đã thiết lập quan hệ ngoại giao với 185 quốc gia trong tổng số 193 quốc tha thành viên LHQ, tham gia hơn 70 tổ chức quốc tế, đóng vai trò là thành viên tích cực, chủ động, có trách nhiệm của các tổ chức này.

Việt Nam đã thiết lập quan hệ đối tác chiến lược với 15 đối tác, quan hệ đối tác toàn diện với 10 đối tác, chiều sâu và mức độ thực chất trong quan hệ với các quốc gia được nâng lên tầm vóc mới.

Sách Xanh xác định quan hệ Việt – Trung năm 2015 cơ bản duy trì cục diện ổn định, có bước phát triển tích cực, hợp tác thực chất trên các lĩnh vực được thúc đẩy. Tuy nhiên vấn đề còn tồn tại lớn nhất trong quan hệ hai nước là Biển Đông. “Năm 2015 tình hình trên biển vấn diễn biến hết sức phức tạp do các hoạt động phi pháp của Trung Quốc ở Biển Đông” – Sách Xanh viết. Sách Xanh cũng nêu rõ, nguyên nhân là do “ Trung Quốc tăng cường các hoạt động bồi đắp, tôn tạo, xây dựng quy mô lớn và triển khai trang thiết bị trên các đảo, bãi đá tại quần đảo Trường Sa”.

Trong bối cảnh đó, “Việt Nam tiếp tục duy trì trao đổi về vấn đề trên biển với Trung Quốc, kiên quyết đấu tranh bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ ỏ Biển Đông”.

Quan hệ với Mỹ trong năm 2015 được xác định có nhiều bước phát triển quan trọng, các cơ chế đối thoại, tiếp xúc giữa lãnh đạo cấp cao, giữa các cơ quan chính phủ, quốc hội được tăng cường. Tổng Bí thư Nguyễn PHú Trọng đã tiến hành chuyến thăm lịch sử đến Mỹ tháng 7.2015. Dịp này hai bên ra Tuyên bố chung về Tầm nhìn quan hệ Việt – Mỹ, làm sâu sắc hơn quan hệ đối tác lâu dài, tăng cường hợp tác trong các vấn đề khu vực và toàn cầu, xác định hướng quan hệ toàn diện, ổn định cho giai đoạn 2016 – 2020.

Quan hệ đối tác chiến lược toàn diện Viêt – Nga tiếp tục được củng cố ngày càng sâu sắc hơn với nội dung hợp tác phong phú cả về chiều rộng lẫn chiều sâu. Trao đổi đoàn diễn ra thường xuyên, đặc biệt ở cấp cao. Hợp tác trong các lĩnh vực chiến lược như năng lượng hạt nhân, dầu khí đạt kết quả tích cực, hợp tác quốc phòng được đẩy mạnh…

Giới thiệu những nét lớn trong đường lối đối ngoại của Đại hội Đảng 12, Sách Xanh phân tích 7 điểm mới trong đường lối đối ngoại của Việt Nam, từ chủ để Đại hội, mục tiêu “đảm bảo lợi ích tối cao của quốc gia, dân tộc”, quan hệ với các nước lớn và đối tác quan trọng với an ninh và phát triển của đất nước, quan điểm chỉ đạo với hội nhập quốc tế, vai trò của đối ngoại đa phương, quan điểm chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ bảo vệ tổ quốc, cách tiếp cận đối ngoại nhân dân theo phương cách mới, chủ trương với hoạt động đối ngoại quốc phòng, an ninh.

Sách Xanh cho biết, Đại hội 12 lần đầu tiên nêu rõ: “Đẩy mạnh và làm sâu sắc hơn quan hệ với các đối tác, nhất là các đối tác chiến lược và các nước lớn có vai trò quan trọng đối với phát triển và an ninh của đất nước, đưa khuôn khổ quan hệ đã xác lập vào thực chất”.

Đại hội cũng nhấn mạnh chủ trương “Chủ động tích cực tham gia các cơ chế đa phương về quốc phòng, an ninh, trong đó có việc tham gia các hoạt động hợp tác ở mức cao hơn như hoạt động gìn giữ hòa bình của LHQ, diễn tập về an ninh phi truyền thống và các hoạt động khác”. Sách Xanh nêu rõ: Lĩnh vực này trước đây thường được coi là nhạy cảm, song từ 2014 Việt Nam bắt đầu tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình của LHQ, đánh dấu bước chuyển mạnh mẽ về tư duy, khẳng định Việt Nam là thành viên tích cực, có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế, sẵn sàng tham gia gánh vác sứ mệnh cao cả của LHQ nhằm duy trì hòa bình và an ninh thế giới.

Đọc thêm...