Chủ Nhật, 17 tháng 5, 2015

Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ điều trần về tình hình Biển Đông

Ngày 13/5, các quan chức cấp cao phụ trách khu vực Đông Á-Thái Bình Dương của Bộ Ngoại giao và Bộ Quốc phòng Mỹ đã có cuộc điều trần trước Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ về tình hình Biển Đông hiện nay.

Phát biểu tại phiên điều trần, Thứ trưởng phụ trách các vấn đề Châu Á và Thái Bình Dương ông Daniel R. Russel đã nêu lên những vấn đề tranh chấp ở Biển Đông và Hoa Đông và chỉ ra những việc Mỹ cần làm để bảo vệ lợi ích của Mỹ cũng như của bạn bè và đồng minh của Mỹ ở đây.

Ông Daniel R. Russel cho rằng suốt gần 70 năm, nước Mỹ, cùng với các đồng minh và đối tác, đã giúp duy trì ở Châu Á một cơ chế biển hoạt động dựa trên luật pháp quốc tế, là nền tảng tạo nên sự ổn định và phát triển kinh tế vượt bậc của khu vực. Luật pháp quốc tế đã phân định rõ ràng đâu là cơ sở pháp lý để các quốc gia có thể khẳng định các quyền trên biển của mình một cách hợp pháp và khai thác tài nguyên biển. Bằng cách tạo dựng nên trật tự trên các vùng biển, luật pháp quốc tế đóng vai trò then chốt trong việc bảo vệ các quyền và duy trì sự tự do cho tất cả các quốc gia bất kể lớn nhỏ hay sức mạnh quân sự đến đâu. Mỹ có lợi ích lâu dài đối với tự do hàng hải và hàng không, cũng như các việc sử dụng biển hợp pháp khác liên quan đến các quyền tự do đó ở Biển Đông, Hoa Đông và trên khắp thế giới.

Thứ trưởng phụ trách các vấn đề Châu Á và Thái Bình Dương Mỹ đánh giá Biển Đông và Hoa Đông rất quan trọng đối với thương mại toàn cầu và ổn định khu vực. Tầm quan trọng kinh tế và chiến lược của các vùng biển này cũng có nghĩa là việc các bên xử lý các vấn đề lãnh thổ và biển tại đây như thế nào sẽ có hệ quả kinh tế và an ninh với lợi ích quốc gia của Mỹ. Dù tranh chấp đã tồn tại hàng thập kỷ, căng thẳng trong vài năm gần đây đã tăng lên đáng kể. Một trong những quan ngại của chúng ta đó là khả năng một tính toán sai lầm hoặc một vụ việc va chạm có thể làm nảy sinh một vòng xoáy leo thang khó có thể tháo ngòi được. Hậu quả của một cuộc khủng hoảng như thế sẽ có thể tác động đến cả thế giới.

Điều này khiến Mỹ có một lợi ích không thể chối bỏ trong việc đảm bảo các vấn đề lãnh thổ và biển được xử lý một cách hòa bình. Chiến lược của Mỹ hướng đến mục tiêu giữ gìn không gian cho các giải pháp ngoại giao, bao gồm việc thúc đẩy tất cả các bên yêu sách kiềm chế, duy trì các kênh đối thoại, giảm bớt việc chỉ trích lẫn nhau, cư xử một cách có trách nhiệm trên biển, trên không và thống nhất rằng các quy tắc và chuẩn mực đều áp dụng chung cho tất cả các bên, không phân biệt mạnh yếu. Mỹ cực lực phản đối việc đe dọa hay sử dụng sức mạnh hoặc cưỡng ép bởi bất cứ bên nào.

Liên quan tranh chấp Biển Đông, ông Daniel R. Russel nêu rõ các tranh chấp liên quan đến chủ quyền các thực thể và quyền khai thác tài nguyên ở khu vực Châu Á-Thái Bình Dương, bao gồm Biển Đông, đã tồn tại từ lâu. Một số tranh chấp đã dẫn đến xung đột vũ trang, như các cuộc đụng độ ở quần đảo Hoàng Sa vào năm 1974 và ở Đá Gạc Ma năm 1988. Tuy những năm gần đây chưa phải chứng kiến một cuộc xung đột nào nữa như trên, nhưng tần suất các vụ va chạm ở Biển Đông cho thấy nhu cầu đối với tất cả quốc gia cần phải nhanh chóng tìm ra các cách tiếp cận hòa bình, ngoại giao để xử lý các tranh chấp này.

Ông Daniel R. Russel nhấn mạnh tất cả tranh chấp về yêu sách ở Biển Đông cần được theo đuổi, xử lý và giải quyết một cách hòa bình. Có rất nhiều cách thỏa đáng để các bên có thể xử lý những tranh chấp này, chẳng hạn: (1) các bên cần sử dụng đàm phán để cố gắng giải quyết các yêu sách mâu thuẫn về chủ quyền đảo và tài nguyên biển; (2) đưa yêu sách biển của mình ra tòa trọng tài để nhờ một bên thứ ba khách quan đánh giá giá trị pháp lý của yêu sách, như Philippines đang làm; (3) đạt được một thỏa thuận tạm thời vô thời hạn giữa các bên hoặc cho đến khi điều kiện thuận lợi hơn để bắt đầu các cuộc đàm phán, chẳng hạn tạo dựng một Bộ Quy tắc Ứng xử chi tiết và thực chất giữa ASEAN và Trung Quốc (COC).

Song nếu bất cứ bên nào tìm cách thúc đẩy yêu sách bằng việc đe dọa hay sử dụng vũ lực hoặc bằng bất cứ hình thức cưỡng ép nào thì đây chắc chắn là hành động không thể chấp nhận được.

Quan chức Mỹ Daniel R. Russel còn cho biết trong vòng một năm rưỡi qua, các hoạt động cải tạo đất của Trung Quốc ở trên và xung quanh các thực thể rất nhỏ, một số còn chìm dưới mặt nước biển, đã tạo dựng nên một số đảo nhân tạo trên mặt nước biển. Ba trong số các công trình cải tạo này của Trung Quốc đã có diện tích lớn hơn bất kỳ đảo hình thành tự nhiên nào ở quần đảo Trường Sa. Trung Quốc đang xây dựng các cơ sở trên các đảo mở rộng này, bao gồm ít nhất là một đường băng ở Đá Chữ Thập - có khả năng sẽ trở thành đường băng dài nhất ở quần đảo Trường Sa và có thể chứa máy bay quân sự. Trung Quốc cũng đang thực hiện cải tạo đảo ở quần đảo Hoàng Sa, nơi nước này đang chiếm đóng.

Luật quốc tế đã quy định rõ ràng bất kể quốc gia có nạo vét hoặc xây dựng bao nhiêu đi nữa, điều đó cũng không thể làm thay đổi hoặc tăng cường sức mạnh pháp lý trong yêu sách lãnh thổ của quốc gia đó. Bất kể nước đó có đổ bao nhiêu cát lên trên một đảo đá nào ở Biển Đông, cũng không thể tự tạo ra chủ quyền.

Thứ trưởng phụ trách các vấn đề Châu Á và Thái Bình Dương đặt câu hỏi: Trung Quốc định làm gì với các đảo trên? Trung Quốc đã đưa ra nhiều lời giải thích và đôi khi mâu thuẫn lẫn nhau về mục đích của việc mở rộng các đảo và xây dựng các cơ sở trên đó. Thay vì bảo vệ môi trường, các hoạt động cải tạo này đã phá hủy các hệ sinh thái và san hô do việc nạo vét đáy biển một cách dồn dập. Với sức mạnh quân sự của mình, Trung Quốc có khả năng triển khai sức mạnh từ các đảo theo cách mà các bên yêu sách khác không thể làm được. Và có lẽ quan trọng nhất, các hoạt động này đi ngược lại với những cam kết trong Tuyên bố ứng xử giữa các bên ở Biển Đông ký giữa ASEAN và Trung Quốc năm 2002 (DOC), yêu cầu các bên từ bỏ những hành động “làm phức tạp hoặc leo thang tranh chấp”.

Trả lời câu hỏi Mỹ nên làm gì để đảm bảo hòa bình và ổn định ở Biển Đông, ông Daniel R. Russel cho rằng nước Mỹ có thể và đang đóng một vai trò chủ động ở Biển Đông để bảo vệ các lợi ích quốc gia của Mỹ và các nguyên tắc luật pháp quốc tế. Sự tham gia của Mỹ vào các diễn đàn khu vực là yếu tố quan trọng nhằm đảm bảo vấn đề Biển Đông và hợp tác biển luôn đứng đầu trong chương trình nghị sự của các diễn đàn đa phương trong khu vực và các vấn đề này là một nội dung chủ chốt trong các cuộc thảo luận với những quốc gia liên quan. Bằng cách đặt những vấn đề gai góc vào trung tâm của sự chú ý, bao gồm cả hoạt động cải tạo đảo ồ ạt của Trung Quốc, Mỹ đã giúp đảm bảo rằng các cư xử không đúng mực, nếu không thể ngăn chặn được, cũng sẽ bị phơi bày và lên án.

Mỹ cũng đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng đồng thuận khu vực xung quanh các quy tắc và những thực tiễn có thể chấp nhận được liên quan đến các vấn đề biển và lãnh thổ. Mỹ bảo vệ việc sử dụng các cơ chế giải quyết tranh chấp pháp lý mà các quốc gia có thể viện dẫn - bao gồm biện pháp trọng tài theo Công ước Luật Biển - khi các cuộc đàm phán ngoại giao không đem lại kết quả gì.

ông Daniel R. Russel đề nghị Thượng viện xem xét việc phê chuẩn Công ước Luật Biển của nước Mỹ nhằm giúp Mỹ bảo vệ các lợi ích an ninh quốc gia và tăng thêm uy tín đối với các nỗ lực của Mỹ trong việc buộc các nước khác có trách nhiệm đối với các nghĩa vụ của mình theo Công ước vô cùng quan trọng này. Đồng thời thắt chặt quan hệ đối tác với các quốc gia ven biển Đông Nam Á để tăng cường nhận thức biển của họ, để họ có một bức tranh rõ ràng hơn về những gì đang diễn ra trên các vùng biển ngoài khơi.

Trong khi đó, phát biểu tại phiên điều trần, ông David Shear, Trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng phụ trách châu Á - Thái Bình Dương cũng bày tỏ quan ngại về việc Trung Quốc có thể hoàn tất quá trình xây dựng đường băng ở các bãi đá tại Trường Sa trong giai đoạn từ năm 2017-2018.

Trả phỏng vấn với các phóng viên sau buổi điều trần, Trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng David Shear một lần nữa khẳng định rằng Mỹ sẽ làm tất cả những gì có thể để hoạt động giám sát ở Biển Đông và sẽ chứng minh cho cộng đồng quốc tế thấy cam kết của nước này cho sự ổn định của khu vực.

Tags: biendao

Tìm kiếm ( 搜索 )

Ngôn ngữ ( 语言 )

Bài đăng phổ biến ( 更多帖子 )

Ca khúc Việt ( 越南歌曲 )

Lưu trữ Blog ( 博客归档 )

Nhãn ( 标签 )

Tổng số lượt xem ( 点击总数 )

Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ điều trần về tình hình Biển Đông

Comments[ 0 ]

Đăng nhận xét

Hot （焦点）