Lập trường của Singapore về vấn đề Biển Đông như thế nào? (Phần 1)

Phát biểu trong lễ kỷ niệm ngày quốc khánh Singapore (21/8), Thủ tướng Lý Hiển Long cho hay bất chấp áp lực từ các nước khác, Singapore phải tỏ rõ lập trường mang tính nguyên tắc và phù hợp riêng của mình đối với vấn đề Biển Đông.

Thủ tướng Lý Hiển Long đã có bài phát biểu về cách làm thế nào để Singapore có thể đảm bảo vị trí của của mình trên thế giới.

Trung Quốc tuyên bố "đường chín đoạn" hay “đường lưỡi bò”  ở Biển Đông, chồng lấn với các tuyên bố chủ quyền của bốn quốc gia khác trong Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) - Philippines, Brunei, Malaysia và Việt Nam.

Ba năm trước, Philippines đã đệ đơn kiện Trung Quốc theo Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS). Toà trọng tài quốc tế đã quyết định chủ quyền phi lý của Trung Quốc là không phù hợp với UNCLOS vào ngày 12/7 vừa qua. Trung Quốc đã bác bỏ phán quyết này của Tòa trọng tài.

Thủ tướng Lý cho hay mặc dù Singapore không phải là nước có tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông và đứng trung lập trong vấn đề này, nhưng lợi ích của Singapore liên quan trực tiếp đến vấn đề Biển Đông và Singapore đóng một vai trò quan trọng trong ba lĩnh vực: luật pháp quốc tế, tự do hàng hải và sự đoàn kết, thống nhất trong ASEAN.

Theo ông Lý, Singapore phải ủng hộ và nỗ lực cho một "trật tự quốc tế dựa trên luật lệ" và phụ thuộc vào các lời hứa và các điều ước. "Điều đó có ý nghĩa to lớn với đất nước chúng ta”, ông Lý khẳng định.

Singapore, một quốc gia nhỏ bé, không đủ khả năng để đưa các mối quan hệ quốc tế làm việc trên cơ sở được cho là đúng. "Nếu các luật lệ đưa ra mà không được thực thi hay không có ý nghĩa, thì các nước nhỏ như Singapore sẽ không có cơ hội sống sót", vị Thủ tướng nổi tiếng trên mạng xã hội Facebook nhận định.

Ông nói thêm rằng Biển Đông là một trong những "động mạch quan trọng" nối Singapore với thế giới, do đó, "Để tranh chấp ở Biển Đông không ảnh hưởng đến tự do hàng hải và tự do hàng không” là vấn đề quan trọng đối với Singapore.

ASEAN cần đoàn kết và hiệu quả

Thủ tướng Lý Hiển Long cũng cho biết, trong khi sức nặng tiếng nói quốc tế của Singapore còn hạn chế, thì trọng lượng tiếng nói của ASEAN mạnh hơn nhiều - nhưng chỉ khi Hiệp hội thực sự thống nhất.

Ông lưu ý ASEAN đã vượt rất nhiều khó khăn để có một lập trường chung rõ ràng về vấn đề Biển Đông khi mà các lợi ích của các thành viên trong Hiệp hội là khác nhau. Ví dụ như trong khi Campuchia và Lào gần gũi với Trung Quốc, ngược lại Philippines và Thái Lan có hiệp ước đồng minh với Mỹ.

"Nếu ASEAN không thể giải quyết một vấn đề lớn như thế này trước cửa nhà mình, trực tiếp ảnh hưởng đến lợi ích của các nước thành viên, chắc chắn về lâu dài, sẽ không có ai dẫn dắt ASEAN một cách nghiêm túc", ông Lý nói thêm rằng điều này là tin không vui cho Singapore và mọi thành viên của ASEAN.

Singapore là nước điều phối viên về quan hệ đối thoại ASEAN - Trung Quốc cho đến tháng 8/2018. Ông Lý cho biết mặc dù mỗi bên đều muốn Singapore bày tỏ sự ủng hộ về bên mình nhiều hơn, nhưng Singapore đã làm hết sức mình để "trở thành điều phối viên trung thực, giải quyết một cách thẳng thắn với các bên liên quan".