(VOVWORLD) - 形容美国与伊朗最近特别紧张的关系，国际媒体使用了“濒临战争边缘”、“冲突近在眼前”、“严重的军事对峙”等词组。舆论甚至也想到了美伊当前一触即发的对峙局面可导致灾难及严重后果。

美军1月3日在伊拉克首都巴格达空袭杀害伊朗伊斯兰革命卫队军官苏莱曼尼（Qassem Soleimani）后，中东地区紧张局势达到巅峰，美伊军事对峙比任何时候更为严重。分析人士认为，美军空袭是伊朗遭受的前所未有的攻击，可能导致极为危险的情况发生。

一场局部战争

观察人士认为，根据当前局势变化，爆发军事冲突的可能性较高，而且很大可能是一场小规模的局部战争。伊朗可针对美国驻本地区各国大使馆进行攻击，形式可能是召集示威者举行示威或发射炮弹、火箭以施加压力。此外，伊朗也有可能煽动本地区由伊朗“圣城旅”（Quds）已故指挥官苏莱曼尼训练和帮助过的民兵力量对抗美国。

伊朗还可能利用黎巴嫩真主党武装力量（Hezbollah）或巴勒斯坦民兵组织袭击美国途经海湾地区的船舶或设在本地区的军事基地，以及美国在本地区两大盟国沙特阿拉伯和以色列的基础设施。这意味着，有关各方将被拖进这场战争，使局面更为复杂，可能导致难以预测的严重后果。

更严重的是，无论哪种情况，美国定将对伊朗的攻击行为作出回应，而美方的回应力度要看伊方攻击的程度和造成的损失。

伊核协议的句号

除了引发军事冲突危机，当前紧张局势也正在让挽救2015年签署的《全面联合行动计划》（JCPOA），简称伊核协议的各项努力化为乌有。曾被称为历史性协议，有助于终止持续数十年的世界上最紧张的对峙，同时也是美伊一直紧张的关系发展的重要里程碑，现在，伊核协议正濒临崩溃。

实际上，伊朗5日宣布将继续减少对该协议所作出的承诺。伊朗国家电视台援引政府发言人的话表示，伊朗将不再遵守协议中关于伊朗可拥有的铀浓缩离心机数量的限制，这意味着，伊朗铀浓缩能力、程度乃至核研发过程将不会受到任何限制。这被视为伊朗在美国杀害苏莱曼尼后退出《全面联合行动计划》各项承诺的最新一步。

《全面联合行动计划》并不是完美的协议，但该文件依然被视为重要的协议。协议一旦崩溃，其后果不只是伊朗和西方各国失去一个对话平台，而且还可能引发本地区乃至全世界一场新的核武竞赛。

世界油价猛涨，对战争爆发的担忧蔓延

从经济角度看，美伊紧张可能把油价推向高峰。政治风险咨询公司“欧亚集团”（Eurasia Group）的一些分析专家3日接受美国消费者新闻与商业频道（CNBC）记者采访时表示，如果地缘政治紧张升级，造成中东地区原油供应中断的话，油价可涨至80美元一桶。油价上涨将给原油消费大国乃至全球经济造成巨大压力。

此外，美伊紧张也导致战争恐慌在全世界蔓延。在美国，很多人担心1月3日空袭事件发生后，新的一场中东战争将会爆发，而美国政府可能重新实施兵役制度，旨在动员更多力量，应对伊朗。最近几天，美国年轻人担心与伊朗的战争爆发，所以纷纷上网查阅征兵条件，造成该国兵役登记局（SSS）的网站超负荷瘫痪。

在菲律宾，杜特尔特总统5日指示该国军队为一旦爆发冲突撤离中东地区该国侨民做好准备。而韩国也制定了保护该地区本国公民的计划。

面对中东地区爆发军事冲突的危机，世界多国领导人纷纷表态，呼吁各方保持克制，避免紧张升级，阻止战争爆发。

Đọc thêm...

(VOV5) - “Bờ vực chiến tranh”, “nguy cơ xung đột cận kề”, “đối đầu quân sự nguy hiểm”…, là những cụm từ mà truyền thông thế giới đang mô tả về tình thế đặc biệt căng thẳng giữa Mỹ và Iran những ngày này.

Những kịch bản tồi tệ cùng nhiều hệ lụy nguy hiểm trong cuộc đối đầu nghẹt thở hiện nay giữa Washington và Tehran.

Sau vụ quân đội Mỹ không kích sát hại Tướng Qassem Soleiman của Lực lượng vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran ở thủ đô Baghdad của Iraq ngày 3/1 vừa qua, căng thẳng tại khu vực Trung Đông được mô tả là đã lên tới đỉnh điểm, nguy cơ đối đầu quân sự Mỹ-Iran tăng cao chưa từng có. Theo nhiều nhà phân tích, cuộc không kích là đòn giáng mạnh chưa từng có tiền lệ vào Iran, có thể dẫn tới những kịch bản cực kỳ nguy hiểm.

Một cuộc chiến cục bộ

Giới quan sát cho rằng, với những diễn biến hiện nay, kịch bản nổ ra một cuộc đối đầu quân sự là khá cao và nhiều khả năng đó sẽ là một cuộc chiến cục bộ quy mô nhỏ. Một trong những kịch bản là Iran có thể nhắm đến các đại sứ quán Mỹ tại khu vực bằng hình thức tập hợp biểu tình quy mô lớn hoặc nã pháo, rocket để gia tăng áp lực. Ngoài ra, Tehran có thể kích động dân quân khắp khu vực, do chỉ huy quá cố lực lượng Quds đào tạo và hỗ trợ, để chống lại Mỹ.

Tehran cũng có thể tấn công tàu hàng và căn cứ Mỹ ở Vùng Vịnh, cũng như cơ sở hạ tầng của Arab Saudi và Israel, hai đồng minh lớn nhất của Washington ở khu vực, thông qua nhóm vũ trang Hezbollah ở Lebanon hoặc dân quân Palestine. Điều này có nghĩa là sẽ lôi kéo thêm nhiều bên tham gia vào cuộc chiến và tình thế khi đó sẽ trở nên cực kỳ phức tạp, hệ lụy rất khó lường.

Nhưng đáng nói hơn, trong bất kỳ kịch bản nào, Mỹ chắc chắn sẽ đáp trả và quy mô các cuộc đáp trả sẽ phụ thuộc vào mức độ tấn công của Iran cũng như thiệt hại mà các cuộc tấn công đó gây ra.

Dấu chấm hết cho thỏa thuận hạt nhân Iran

Trước khi nói đến một cuộc đối đầu quân sự, cục diện căng thẳng hiện nay đang đẩy những nỗ lực cuối cùng nhằm cứu vãn thỏa thuận hạt nhân năm 2015, còn gọi là Kế hoạch hành động chung toàn diện (JCPOA), vào ngõ cụt. Từng được coi là thỏa thuận mang tính lịch sử khi chấm dứt một trong những hồ sơ gây căng thẳng nhất thế giới trong hàng thập kỷ và cũng là dấu mốc trong mối quan hệ luôn căng thẳng giữa Mỹ và Iran, văn kiện này đang đến gần hơn tới bờ vực đổ vỡ.

Thực tế, ngày 5/1, Iran tuyên bố sẽ tiếp tục giảm bớt các cam kết đối với thỏa thuận.

Truyền hình nhà nước Iran dẫn lời một người phát ngôn Chính phủ nói rằng nước này sẽ không tuân thủ bất kỳ giới hạn nào được đặt ra trong thỏa thuận hạt nhân về số lượng máy ly tâm để làm giàu urani mà họ có thể sử dụng, đồng nghĩa sẽ không có giới hạn đối với năng lực và cấp độ làm giàu urani hoặc quá trình nghiên cứu và phát triển hạt nhân của Iran.

Đây được coi là bước đi mới nhất của Tehran trong việc rút lại các cam kết trong khuôn khổ JCPOA sau khi Mỹ sát hại Tướng Qassem Soleimani.

Dù không phải là thỏa thuận hoàn hảo, song JCPOA vẫn được coi là văn kiện quan trọng. Một khi thỏa thuận đổ vỡ, hệ lụy của nó không chỉ dừng lại ở việc mất đi một diễn đàn đối thoại giữa Iran và phương Tây, mà còn có thể khơi mào cho một cuộc chạy đua hạt nhân nguy hiểm tại khu vực và trên toàn thế giới.

Giá dầu thế giới tăng vọt và tâm lý lo sợ chiến tranh lan rộng

Trên bình diện kinh tế, căng thẳng Mỹ-Iran có thể đẩy giá dầu thế giới lên cao. Trong cuộc phỏng vấn của kênh truyền hình CNBC (Mỹ), một số nhà phân tích của công ty tư vấn rủi ro chính trị Eurasia Group ngày 3/1 cho rằng giá dầu có thể tăng lên 80 USD/thùng, nếu căng thẳng địa chính trị leo thang làm gián đoạn nguồn cung dầu thô ở Trung Đông. Việc giá dầu tăng cao sẽ gây áp lực lớn cho nền kinh tế các quốc gia tiêu thụ nhiều dầu mỏ và kinh tế toàn cầu nói chung.

Ngoài ra, căng thẳng Mỹ-Iran đang khiến cho tâm lý lo sợ chiến tranh lan rộng trên thế giới. Tại Mỹ, sau vụ không kích hôm 3/1, nhiều người lo sợ một cuộc chiến tranh mới tại Trung Đông bùng phát và Mỹ có thể tái áp đặt chế độ nghĩa vụ quân sự để huy động thêm lực lượng đối phó Iran. Những ngày qua, thanh niên Mỹ lo ngại chiến tranh với Iran nổ ra, nên đã ồ ạt kiểm tra điều kiện tòng quân, làm sập trang web về dữ liệu nhập ngũ của Hệ thống Tuyển quân (SSS). Còn tại Philippines, Tổng thống Rodrigo Duterte ngày 5/1 đã chỉ đạo quân đội chuẩn bị sơ tán người dân nước này khỏi Trung Đông trong trường hợp căng thẳng bùng phát, trong khi Hàn Quốc cũng lên kế hoạch bảo vệ công dân tại khu vực.

Trước nguy cơ đối đầu quân sự cận kề tại Trung Đông, nhiều nhà lãnh đạo thế giới đã liên tiếp kêu gọi các bên kiềm chế, tránh làm leo thang tình hình và ngăn chặn chiến tranh nổ ra.

Đọc thêm...

(VOV) - 2020年1月1日，越南正式担任东盟轮值主席国职务。从现在到2020年12月31日，作为东盟轮值主席国，越南将举行和协调从政治、外交、经济、国防到社会文化等各个领域的三百多项大小事件。尽管任务繁重，但越南信心百倍。

以《齐心协力与主动适应》为主题的本届任期还有其他五项优先任务，越南已为涉及所有领域的本届活跃任期做了周密准备。

5项优先和300项事件

可以说，作为2020年东盟轮值主席国，越南在议题设置、礼宾和宣传等方面面临比较繁重的工作。以《齐心协力与主动适应》为贯穿主题，越南将聚焦五大优先事项，并把这视为建设一个互联互通和主动适应的共同体的必要组成部分。第一，发挥东盟的作用，为维护本地区和平、安全及稳定环境做出积极贡献。第二，推动区域互联互通，提升对第四次工业革命的适应能力及抓住其带来的机遇。第三，促进形成东盟共同体意识和特色。第四，同世界各国一道推动致力于和平与可持续发展的伙伴关系。第五，提升东盟组织架构的适应能力和运作效果。

为完成上述任务，越南很早就启动了2020东盟轮值主席年的准备工作。2018年底，成立了国家东盟委员会, 越南确定了轮值主席年的主题,各个优先重点和倡议。越南还在文化宣传、安全礼宾、后勤、安全、卫生等方面制定了详细计划。越南相信已为担任2020年东盟轮值主席国职务做好了准备。

2020东盟轮值主席年期间，越南将主持和协调300多项活动。其中最为突出的是分别于4月和11月举行的两场峰会。此外还有8月在广宁省下龙市主持召开第41届东盟议会联盟大会等。

以最高决心确保2020东盟轮值主席年取得成功

加入东盟25年来，越南一向是东盟积极和负责任的成员国，为东盟发展进程作出了很多重要贡献。2010年越南首次担任东盟轮值主席国，成功举行了东盟所有领域活动，受到了各国和伙伴国的高度评价。2020年再次担任该职务，越南将继续发扬东盟所取得的成果，推动东盟内部合作，提高东盟在国际舞台上的地位。

对越南来说，担任东盟轮值主席国不仅体现专业水平而且还展示越南的组织能力。以自身的经验和努力，越南随时发挥能力和引领作用，以最高决心和优先成功履行这一重要职责。

Đọc thêm...

(VOV5) - Từ ngày 1/1/2020, Việt Nam đã chính thức đảm nhiệm vai trò Chủ tịch Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á – ASEAN. Từ nay đến hết 31/12/2020, với vai trò Chủ tịch, Việt Nam tổ chức và điều phối hơn 300 sự kiện, hoạt động lớn nhỏ trong các lĩnh vực từ chính trị, ngoại giao, kinh tế, quốc phòng đến văn hóa xã hội. Khối lượng công việc là vô cùng lớn, song Việt Nam đã hoàn toàn sẵn sàng cho một năm Chủ tịch ASEAN đầy tự tin và trách nhiệm.

Với chủ đề “Gắn kết và chủ động thích ứng”, cùng 5 ưu tiên trong nhiệm kỳ của mình, Việt Nam đã chuẩn bị chu đáo cho nhiệm kỳ Chủ tịch năng động với nhiều hoạt động trải rộng trên các lĩnh vực.

5 ưu tiên và 300 hoạt động

Có thể nói, khối lượng công việc mà Việt Nam sẽ đảm nhiệm trên cương vị Chủ tịch ASEAN năm 2020 sẽ rất nặng nề, cả về nội dung lẫn công tác tổ chức, lễ tân, tuyên truyền. Dưới chủ đề xuyên suốt “Gắn kết và chủ động thích ứng”, Việt Nam sẽ thúc đẩy 5 ưu tiên và đây chính là 5 chất keo dính cần thiết để xây dựng một Cộng đồng gắn kết và chủ động thích ứng. Đó là đoàn kết và thống nhất; Thúc đẩy liên kết và kết nối khu vực, nâng cao khả năng thích ứng và tận dụng các cơ hội của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0; Thúc đẩy ý thức cộng đồng, tạo dựng các giá trị chung của ASEAN và phổ biến rộng rãi đến người dân; Đẩy mạnh quan hệ giữa ASEAN với các đối tác; Nâng cao năng lực thích ứng và hiệu quả hoạt động của bộ máy ASEAN.

Trên cơ sở xác định được yêu cầu và nhiệm vụ trên, Việt Nam đã khởi động công tác chuẩn bị cho nhiệm kỳ Chủ tịch ASEAN 2020 từ rất sớm. Về tổ chức bộ máy, từ cuối năm 2018, Uỷ ban quốc gia ASEAN đã được thành lập và chúng ta đã xác định được chủ đề, trọng tâm ưu tiên cũng như các sáng kiến của chúng ta cho cả năm. Các mặt công tác khác như tuyên truyền văn hóa chúng ta đã có đề án, công tác lễ tân an ninh, y tế vật chất hậu cần đều có kế hoạch cụ thể để đảm bảo rằng chúng ta sẽ tổ chức tốt năm chủ tịch ASEAN 2020 với sự chu đáo cao nhất.

Trong năm chủ tịch ASEAN 2020, Việt Nam chủ trì điều phối, tổ chức khoảng 300 hội nghị hoạt động khác nhau, trong đó quan trọng nhất là 2 dịp hội nghị cấp cao vào tháng 4 và tháng 11 năm 2020. Ngoài ra, còn có Hội nghị Đại hội đồng nghị viện ASEAN lần thứ 41 vào tháng 8 tại Quảng Ninh và hơn 20 cuộc họp cấp bộ trưởng.

Dành quyết tâm cao nhất cho thành công của Năm Chủ tịch ASEAN 2020

Năm 2020 là năm rất đặc biệt của ASEAN và Việt Nam. Đối với ASEAN, đó là tròn 5 năm thành lập Cộng đồng ASEAN, là mốc kiểm điểm giữa kỳ việc triển khai xây dựng Cộng đồng ASEAN 2015-2020, hoàn tất triển khai một loạt kế hoạch hành động giữa ASEAN với các đối tác. Đảm nhận cương vị Chủ tịch ASEAN 2020, Việt Nam vừa có trách nhiệm vừa có cơ hội. Trách nhiệm chính là ở chỗ phải làm sao duy trì được đà phát triển của ASEAN. Những gì ASEAN đã đạt được Việt Nam cần phải phát huy, thúc đẩy xây dựng cộng đồng vững mạnh hơn. Đồng thời, điều quan trọng là Việt Nam phải dẫn dắt để ASEAN không những vững mạnh về mặt nội bộ mà còn phải tăng thêm uy tín, vai trò ở khu vực, đóng góp vào tiến trình phát triển chung cũng như sự quan tâm của toàn thế giới.

25 năm gia nhập ASEAN, Việt Nam luôn là quốc gia thành viên tích cực và có trách nhiệm, có nhiều đóng góp quan trọng đối với quá trình phát triển ASEAN. Năm 2010, khi lần đầu tiên đảm nhận Chủ tịch ASEAN, Việt Nam đã điều phối khối ASEAN thành công trên tất cả các lĩnh vực, được các nước thành viên và các đối tác đánh giá cao. Lần thứ hai đảm nhận vai trò Chủ tịch ASEAN năm 2020, Việt Nam tiếp tục phát huy những thành tựu mà ASEAN đã đạt được, thúc đẩy hợp tác nội khối và nâng cao vị thế ASEAN với bên ngoài.

Đối với Việt Nam, nhiệm kỳ Chủ tịch ASEAN không chỉ ở khía cạnh chuyên môn mà còn ở năng lực tổ chức. Với những kinh nghiệm sẵn có và tinh thần nỗ lực, Việt Nam sẵn sàng thể hiện năng lực và phát huy vai trò dẫn dắt của mình, dành quyết tâm và ưu tiên cao nhất nhằm thực hiện thành công trọng trách này.

Đọc thêm...

2019年11月初在河内举行的第11次东海国际研讨会上，许多与会代表在发言时都提到中国在东海实施据以企图现实化《九段线》主权声索的《灰色地带》战术，特别是在11月7日上午的讨论会上，代表们从各个角度阐述《灰色地带》的含义，一致认为《灰色地带》是制造不突破战争底线的紧张局面的行动 ，既不给冲突发生留下借口又不给他国留下动用常规力量干涉的借口。这种战术就是以军事力量作为民事力量活动的后盾。与此同时，中国还配以其他战术如心理战、法律战、宣传战，把原来没有争议的海域变成争议海域。有的代表深入分析《灰色地带》战术内涵后指出：中国正在东海主权争端中使用这一战术。

霍普金斯大学（Johns Hopkins University）国家外交与安全研究项目教授哈尔-布兰兹（Hal Brands）指出：《灰色地带》战术是维持在一般军事冲突界限以下的一种挑衅、强制、加剧紧张状态行动。采用此战术的属修正主义大国圈内的国家，其中就有中国。这些国家设法“修改”当代国际问题，企图在类似冲突中，无论是领土争端或其他争端中，夺取胜利。这样既能夺得既得利益又能避免冲突升级成战争，也就是避免突破“战争底线”。此外，还能取得其他利益而不用承担冲突升级带来的制裁或其他风险。因此，《灰色地带》战术在实地进行的挑战性质模糊不清，难以辨认。《灰色地带》战术的应用方式方面极为多样：网路攻击、媒体宣传、政治战争、对他国经济施加压力乃至破坏、军事力量升级等等，不一而足。这种战术经常被扭曲的信息或欺骗的信息所掩饰，把对方推进进退维谷境地难以明确指出对方的责任。

有的代表指出：《灰色地带》战术专门钻法律空子。不过，这种分析引起了争论。持不同意见的代表认为，法律是很清楚的，问题是有的国家蓄意钻法律空子及蓄意违反法律。例如，海洋法规定不得强制、阻碍航行自由，但有的国家偏偏要这样做，偏偏出动军舰、武装渔船阻挠他国的正常活动。

来自北京大学的与会代表说：其他国家都在东海实施《灰色地带》战术，中国从不使用这个战术，中国在自己的“主权海域堂而皇之地行事”。他说：中国的一切行动都源于美国。中国代表的发言遭到其他与会者的反驳。他们指出：法律没有所谓的含糊不清，即所谓的《灰色地带》不能置于法律之外。

总部设在华盛顿的战略及国际研究中心（CSIS）亚洲海事透明倡议组织（AMTI）总干事格雷格-波林（Greg Poling）就中国代表的发言指出：所谓的《灰色地带》战术是指中国动用军队或海警指挥海上民兵阻止和干扰东海周边国家渔民捕捞与石油开发活动。此战术的构思是不出动军事力量，这样美国及其他国家就不能动用军事力量来应付了。

Đọc thêm...

Tại Hội thảo quốc tế về Biển Đông lần thứ 11 được tổ chức ở Hà Nội hồi đầu tháng 11/2019, nhiều học giả tham dự hội thảo trong phát biểu tham luận của mình đều nhắc nhiều đến cái gọi là chiến thuật “vùng xám” mà Trung Quốc đang áp dụng ở Biển Đông hòng “hiện thực hóa” chủ quyền biển, đảo của họ theo yêu sách “đường chín khúc”. Đặc biệt, trong phiên thảo luận vào sáng ngày 07/11/2019, chiến thuật “vùng xám” tiếp tục được nhiều học giả định nghĩa dưới các góc nhìn khác nhau, nhưng đều thống nhất ở chỗ là coi chiến thuật “vùng xám” là hành động gây căng thẳng nhưng dưới mức chiến tranh, không tạo cớ cho xung đột xảy ra để các nước khác không có cớ can thiệp bằng sức mạnh chính quy. Bằng cách áp dụng chiến thuật này, các nước có thể dùng lực lượng quân sự làm nền tảng cho các lực lượng dân sự hoạt động. Ngoài ra, còn kết hợp với một số chiến thuật khác như chiến tranh tâm lý, pháp lý, tuyên truyền... qua đó tạo ra một vùng từ không tranh chấp thành tranh chấp. Thậm chí, một số học giả còn đi sâu phân tích và làm rõ hơn nội hàm của chiến thuật này và không e ngại chỉ đích danh Trung Quốc đang sử dụng nó trong tranh chấp Biển Đông.

Tiêu biểu là học giả Hal Brands - chuyên gia của chương trình nghiên cứu chính sách đối ngoại về an ninh quốc gia tại Đại học Johns Hopkins, đã phân tích và lập luận khá sâu sắc về chiến thuật này. Theo ông, chiến thuật “vùng xám” được hiểu là hoạt động gây hấn, cưỡng chế, làm gia tăng căng thẳng nhưng lại duy trì nó ở dưới ngưỡng xung đột quân sự thông thường.Các quốc gia sử dụng chiến thuật “vùng xám” tập trung ở nhóm cường quốc xét lại, trong đó có Trung Quốc. Những nước này tìm cách “sửa đổi” lại một số vấn đề trên trường quốc tế trong hiện tại. Họ đặt mục tiêu sẽ giành chiến thắng trong các cuộc xung đột kiểu này, dù là trong vấn đề lãnh thổ hay cáctranh chấp khác. Các bên sử dụng chiến thuật “vùng xám” sẽ đạt những lợi ích tính toán mà không phải leo thang xung đột thành chiến tranh, không vượt qua “ranh giới đỏ”. Từ đó, họ còn đạt được lợi ích khác nữa mà không phải chịu các biện pháp trừng phạt hay rủi ro do sự leo thang mang lại. Chính vì thế, những thách thức do chiến thuật “vùng xám” đem đến lại khá mơ hồ trên thực tế. Cách thức sử dụng đa dạng, từ tấn công mạng, tuyên truyền truyền thông, chiến tranh chính trị, áp bức và phá hoại kinh tế, leo thang sức mạnh quân sự… Nó cũng thường được che giấu dưới các thông tin sai lệch, lừa dối, thường đẩy các bên có trách nhiệm vào thế “tiến thoái lưỡng nan”, khó minh định phần trách nhiệm của họ.

Một số học giả khác lại cho rằng, đây là kiểu chiến thuật khai thác lỗ hổng pháp luật. Tuy nhiên, cách hiểu này tiếp tục gây tranh cãi. Những người phản đối cho rằng, pháp luật rất rõ ràng, nhưng vấn đề ở chỗ một số nước cố tình lách luật và vi phạm. Ví dụ, pháp luật biển nêu rõ không được cưỡng ép, cản trở tự do hàng hải, nhưng có nước cứ làm, cứ triển khai lực lượng tuần duyên, hải quân, tàu cá vũ trang... để cản trở nước khác.

Trong khi đó, có học giả Trung Quốc đến từ Đại học Bắc Kinh lại cho rằng, các nước khác đều sử dụng chiến thuật “vùng xám” tại Biển Đông, nhưng riêng Trung Quốc thì “không tham gia chiến thuật vùng xám” và Trung Quốc “có chủ quyền và làm đường đường chính chính trong khu vực của mình”. Vị học giả này cũng cho rằng, mọi hành động của Trung Quốc đều được thể hiện xuất phát từ hành động của Mỹ. Đương nhiên, phát biểu của học giả Trung Quốc đã vấp phải tranh luận và phản bác dữ dội của các học giả khác tham dự hội thảo. Họ đều thống nhất khẳng định với vị học giả Trung Quốc rằng, không có cái gọi là mập mờ về mặt pháp luật, tức là cái gọi là “vùng xám” không thể nằm ngoài pháp luật.

Lập luận của học giả Trung Quốc cũng đã buộc ông Greg Poling - Giám đốc Sáng kiến minh bạch hàng hải (AMTI) tại Trung tâm Nghiên cứu chiến lược quốc tế (CSIS) ở Washington phải lên tiếng nói thẳng ra rằng: Cái gọi là chiến thuật “vùng xám” đang được xác định là việc Trung Quốc sử dụng lực lượng quân đội hoặc dưới mức quân đội, một lực lượng bờ biển, chỉ huy lực lượng dân quân để cưỡng bức và ngăn chặn việc khoan dầu khí, quấy rối ngư dân... các nước ở xung quanh Biển Đông. Toàn bộ chiến thuật này được xây dựng xung quanh ý tưởng không sử dụng lực lượng quân sự và điều đó khiến Mỹ hoặc các nước không thể sử dụng lực lượng quân sự để đáp trả.

Đọc thêm...

问题是面对中国的行动，地区国家采取反制行动呢还是投降北京呢？看看实地的具体演变就能够得出这个问题的答案。

2017年初，面对中国在东海的挑衅行动，澳大利亚和印度释出强硬立场。澳大利亚总理马尔科姆-特恩布尔在2017年6月香格里拉对话上说：这个地区要坚持“基于原则的礁滩”，“这意味着合作而不是通过贪污腐化、干涉与威胁取得胜利”。印度与中国在洞朗边界对峙中，印方立场越来越强硬。

2017年底，印度、澳大利亚、日本、美国一致同意恢复四方安全对话。早在2008年，当时澳大利亚因受中国要挟推出马拉巴尔军演，导致四边安全对话解体。恢复后的四边安全对话于2017年11月举行首次高官会议，讨论的问题包括维持基于原则的秩序、海洋安全、东海海空航行自由权。因对关键问题未达成一致会议未能发表联合公报。

值得注意的是，2018年四方安全对话在抵制中国的非法活动问题上出现承诺混淆迹象。2018年4月，印度总理莫迪先与中国国家主席习近平举行峰会，两周后又与日本、韩国国家领导人及中国总理李克强举行三边峰会。这两次峰会都被各方以热烈的话语形容让国际舆论大跌眼镜。中国媒体夸口说，三边峰会“把中日冷淡关系拉回到正确道路上来”。

美国退出跨太平洋伙伴关系协定（TPP)后，占世界GDP 40% 的自由贸易区失去了华盛顿的经济引领，为中国、日本、韩国推进自由贸易协定谈判及不含美国参与的区域全面经济伙伴关系协定(RCEP)谈判敞开了大门。中国当然很想坐上该协定的第一把交椅。

现在人们对四方对话的切实性及未来争论不休。因为缺少把四国紧密联结起来的美国“裁判”地位及国际“刺激”，四方对话在评价北京的得失、花费与利益问题上没有明确的影响作用。比如，印-中峰会期间，新德里再次拒绝堪培拉以观察员身份参加马拉巴尔军演的要求。与此同时，地区对美国的信任再次被消磨，因为奥巴马政府削减了美国对东南亚地区安全援助资金的19%（2010-2015），特朗普总统2018年也宣布将削减援助总金额的24.4%。

那么，二战后建立起来的秩序是否会崩溃呢？中国已证明其有足够能力在国内和国际自我刷新，全球人口最多的国家连续数十年的成果实属罕见。因此，北京不断加强审视影响中国“核心利益”的问题，对地区秩序发出挑战，包括挑战美国的领导地位及国际法与国际准则。观察现行趋势，二战后的亚太秩序面对中国的崛起似乎已经频临衰颓边缘。

除了缺少美国的领导作用外，区域国家应付区域威胁的犹疑不决也导致了严重的不安定。这一点将不会改变若基于稳定原则的秩序面临核心威胁时还未能达成统一观点的话。与此同时，潜在的贸易战将削弱自由经济秩序，造成地区的不安定。

对东海实际上快要“落入”中国手中的评价可能还会引起争议，因为此评价建立在假设地区国家对这个问题的看法没有太大转变的场合。地区国家若加强合作和改变对北京得失的评价，那么形势可能会发生积极转变。为达到此目的，东盟需要具有意义的《东海行为准则》，但东盟在《准则》谈判中的能力还待观察。

接下来的问题是东盟各国要做些什么呢？

首先，具有诚意的东盟国家应就《东海行为准则》举行谈判，或主张东海主权的东盟主要国家要求起关键作用的、将之视为既成事实的非东盟国家向北京提出东海行为准则。还有很多问题，其中有自由航行宣示行动，多国海岸警卫队联合巡逻等等。多国海岸警卫队联合巡逻可控制和保卫“无法理”争议的属某个诚意国家的专属经济区资源。这种活动也适合整个印-太区域。为达到此目的，支持基于原则秩序的国家应举行战略对话。无论获得各国政府和地区战略咨询组织引领与否，这种对话有助于协调多方行动，成为向北京发出强有力信号的基础。最后，需要有对改变华东海、北纳图納海及其他海域现状的军事行动作出集体反应的共同防御条约。东海的先例及克里米亚事件将鼓励修正主义国家进一步采取威胁行动，当他们的外交政策遭到失败的话。该地区不能寄希望于美国的全力保护。若遵守印-太原则的国家一起行动，就能够促使美国对该区域进行切实、建设性的再干预。任何战线的失败都是向北京发出“中国将来和在其他地区将享有威胁之利益或军事行动之利益”的信号。

Đọc thêm...

Câu hỏi đặt ra là, trước các hành vi của Trung Quốc, các nước trong khu vực nên có các hoạt động phản đối hay đầu hàng Bắc Kinh? Hãy xem những diễn biến cụ thể để có câu trả lời về vấn đề này.

Đầu năm 2017, trước những hành động khiêu khích của Trung Quốc ở Biển Đông, Australia và Ấn Độ đã đưa ra lập trường đáp trả cứng rắn. Tại Đối thoại Shangri-La vào tháng 6/2017, Thủ tướng Australia lúc đó là ông Malcolm Turnbull đã tuyên bố rằng, khu vực này phải duy trì “cấu trúc dựa trên nguyên tắc” và “điều này đồng nghĩa với việc hợp tác, chứ không phải là chiến thắng thông qua tham nhũng, can thiệp hoặc hăm dọa”. Còn đối với Ấn Độ, trong suốt cuộc đối đầu với Trung Quốc trong tranh chấp biên giới diễn ra tại Doklam, Ấn Độ ngày càng trở nên cứng rắn hơn với Trung Quốc.

Cuối năm 2017, Ấn Độ, Australia, Nhật Bản và Mỹ đã nhất trí khôi phục Đối thoại an ninh bốn bên (Bộ tứ 2.0) vốn bị sụp đổ vào năm 2008 khi Australia rút khỏi các cuộc tập trận Malabar sau khi Trung Quốc gây áp lực. Cuộc họp đầu tiên giữa các quan chức cấp cao của Bộ tứ 2.0 đã được tổ chức vào tháng 11/2017, nội dung thảo luận bao gồm cả việc duy trì trật tự dựa trên nguyên tắc, an ninh biển và quyền tự do hàng hải và hàng không ở Biển Đông. Tuy nhiên, do sự thiếu nhất trí về các vấn đề then chốt, nên các nước này đã không đưa ra được một thông cáo chung.

Đáng chú ý là, năm 2018 xuất hiện những dấu hiệu lẫn lộn về mức độ cam kết của Bộ tứ trong việc phản kháng đối với những vi phạm của Bắc Kinh. Tháng 4/2018, Thủ tướng Ấn Độ Modi đã có cuộc gặp thượng đỉnh với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trước khi diễn ra cuộc gặp thượng đỉnh 3 bên giữa các nhà lãnh đạo của Nhật Bản, Hàn Quốc và Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường hai tuần sau đó. Cả hai cuộc gặp này đều được các bên sử dụng ngôn từ nồng ấm một cách đáng ngạc nhiên và truyền thông nhà nước Trung Quốc tuyên bố rằng, cuộc gặp thượng đỉnh 3 bên đã “đưa mối quan hệ lạnh nhạt giữa Trung Quốc và Nhật Bản trở lại đúng lộ trình”.

Sự thiếu vắng vai trò dẫn dắt kinh tế của Washington sau khi họ từ bỏ Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), một khu vực thương mại tự do chiếm 40% GDP toàn cầu, đã mở đường cho Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốcđẩy nhanh các cuộc đàm phán về một Hiệp định thương mại tự do (FTA) lớn khác không có Mỹ tham gia - Hiệp định đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP). Đương nhiên, Trung Quốc sẽ rất thèm muốn vai trò “lãnh đạo” trong Hiệp định này.

Hiện tại, có nhiều tranh cãi về tính thiết thực và tương lai của Bộ tứ 2.0, nhưng xuất phát từ sự thiếu vắng vai trò “cầm trịch” đáng kể của Mỹ và một “cú sốc” quốc tế để gắn kết 4 nước lại với nhau, Bộ tứ sẽ không có tác động rõ ràng đến sự đánh giá, phân tích giữa được và mất, giữa phí tổn và lợi ích của Bắc Kinh. Chẳng hạn, trong thời gian diễn ra cuộc gặp thượng đỉnh Ấn-Trung, New Delhi một lần nữa đã từ chối yêu cầu của Canberra tham gia trở lại các cuộc tập trận Malabar với tư cách là quan sát viên.Trong khi đó, niềm tin của khu vực vào Mỹ còn bị xói mòn hơn nữa do Chính quyền B.Obama đã giảm bớt 19% ngân sách hỗ trợ an ninh cho khu vực Đông Nam Á (năm 2010-2015) và Tổng thống Donald Trump vào năm 2018 cũng tuyên bố ý định giảm bớt tổng ngân sách thêm 24,4%.

Như vậy, phải chăng trật tự hậu Chiến tranh thế giới thứ hai sẽ sụp đổ? Trung Quốc đã chứng tỏ có năng lực rất lớn trong việc tự làm mới bản thân cả ở trong nước lẫn trên trường quốc tế và những thành tựu trong một vài thập kỷ qua đối với một nước đông dân như vậy là chưa từng có tiền lệ. Vì thế, Bắc Kinh đang ngày càng xét lại những gì ảnh hưởng tới “lợi ích cốt lõi” của mình và có những hành xử thách thức đối với trật tự khu vực trong đó có vai trò lãnh đạo của Mỹ, các chuẩn mực và luật pháp quốc tế. Dựa trên xu hướng hiện tại để xem xét, trật tự châu Á - Thái Bình Dương hậu Chiến tranh thế giới thứ hai có vẻ như là đang bên bờ vực suy tàn trước sự trỗi dậy của Trung Quốc.

Ngoài việc thiếu vắng vai trò lãnh đạo của Mỹ, sự lưỡng lự lớn hơn của các nước tại chỗ trong việc ứng phó với các mối đe dọa khu vực cũng đang gây bất ổn sâu sắc. Điều này sẽ không thay đổi chừng nào không có một quan điểm hài hòa hơn về những mối đe dọa then chốt mà trật tự dựa trên nguyên tắc mang tính ổn định phải đối mặt. Trong khi đó, một cuộc chiến thương mại tiềm tàng sẽ làm suy yếu trật tự kinh tế tự do và gây bất ổn hơn nữa cho khu vực.

Đối với những đánh giá cho rằng, Biển Đông trên thực tế sắp “mất” về tay Bắc Kinh có thể còn gây tranh cãi, vì đánh giá này dựa trên giả định không có thay đổi đáng kể nào trong cách tiếp cận của các nước trong khu vực về vấn đề này. Tuy nhiên, nếu các nước trong khu vực hợp tác mạnh mẽ với nhau nhằm làm thay đổi những đánh giá, phân tích về được, mất của Bắc Kinh, thì tình hình có thể diễn ra những thay đổi tích cực. Để đạt được mục tiêu này, Biển Đông cần một bộ quy tắc ứng xử có ý nghĩa nhưng năng lực của ASEAN trong việc đàm phán về vấn đề này là điều còn phải xem xét.

Vậy câu hỏi đặt ra tiếp theo là các nước nên làm gì?

Trước hết, một nhóm nhỏ các nước ASEAN có thiện chí có lẽ cần đàm phán về bộ quy tắc hoặc các nước tuyên bố chủ quyền chính thuộc ASEAN thay vào đó có thể đưa ra một bộ quy tắc ứng xử với các nước có liên quan không thuộc ASEAN nhưng có vai trò then chốt và thể hiện nó như một sự đã rồi đối với Bắc Kinh. Còn cần rất nhiều điều nữa, trong đó có các hoạt động FONOP và các cuộc tuần tra của lực lượng bảo vệ bờ biển đa quốc gia. Các cuộc tuần tra của lực lượng bảo vệ bờ biển đa quốc gia có thể kiểm soát và bảo vệ các nguồn lực trong khu vực không có tranh chấp “về mặt pháp lý” thuộc Vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của một nước có thiện chí.Những hoạt động này cũng có thể áp dụng trên khắp Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Để đạt được mục đích này, cần phải có các cuộc đối thoại chiến lược giữa những bên ủng hộ trật tự dựa trên nguyên tắc. Dù được dẫn dắt bởi các chính phủ hay bởi các tổ chức tư vấn chiến lược khu vực theo Kênh 1.5 (như là bước đi đầu tiên), thì một cuộc đối thoại như vậy có thể giúp điều phối các hoạt động đa phương và là nền tảng cho việc phát đi tín hiệu mạnh mẽ hơn tới Bắc Kinh. Thậm chí, cuối cùng sẽ cần có một hiệp ước phòng thủ chung để đảm bảo cho các phản ứng tập thể trước những nỗ lực về mặt quân sự nhằm làm thay đổi nguyên trạng ở biển Hoa Đông, biển Bắc Natuna và những nơi khác.

Tiền lệ xảy ra ở Biển Đông và bán đảo Crimea sẽ khuyến khích hơn nữa các nước theo chủ nghĩa xét lại thực hiện thêm những hành động mang tính hăm dọa khi chính sách ngoại giao thất bại. Khu vực này không thể kỳ vọng Mỹ sẽ dốc sức bảo vệ.Nếu các nước tuân thủ nguyên tắc trong khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương hành động cùng nhau thì điều đó có thể tạo ra động lực lôi kéo Mỹ tái can dự vào khu vực một cách thực chất hơn và có tính xây dựng hơn. Bất cứ thất bại trên mặt trận nào cũng sẽ phát đi tín hiệu tới Bắc Kinh rằng, nước này được hưởng lợi từ các hành động hăm dọa hoặc các hành động quân sự trong tương lai ở các vũ đài khu vực khác.

Đọc thêm...