Mỹ xem xét điều máy bay, tàu chiến đến các bãi đá ở Trường Sa

The Wall Street Journal ngày 13/5 đưa tin, quân đội Mỹ đang xem xét khả năng điều máy bay và tàu chiến đến một chuỗi đảo nhân tạo Trung Quốc đang mở rộng một cách nhanh chóng, bất hợp pháp ở Trường Sa. Bộ trưởng Quốc phòng Ash Carter đã yêu cầu cấp dưới xem xét lựa chọn này, bao gồm việc điều động máy bay hải quân giám sát các đảo nhân tạo, đồng thời điều tàu quân sự tiến vào trong phạm vi 12 hải lý tại 7 bãi đá Trung Quốc đang xây dựng bất hợp pháp.

Theo tờ báo trên, động thái trên nếu được Nhà Trắng chấp thuận sẽ là thông điệp cứng rắn nhất gửi tới Trung Quốc rằng Mỹ sẽ không chấp nhận yêu sách lãnh thổ vô lý, phi pháp của Trung Quốc đối với các đảo nhân tạo mà Mỹ coi là thuộc vùng biển và không phận quốc tế.

Tính toán của Lầu Năm Góc có thể là các kế hoạch quân sự, bất kỳ sự triển khai nào có thể sẽ làm tăng áp lực buộc Trung Quốc phải xuống thang đối với các đảo nhân tạo. Nhưng Bắc Kinh cũng có thể tăng gấp đôi tốc độ xây dựng thách thức lại Mỹ và tiến tới tuyên bố vùng nhận diện phòng không.

Mỹ đã nói không thừa nhận các hòn đảo nhân tạo này là lãnh thổ Trung Quốc, tuy nhiên cho đến nay hải quân Hoa Kỳ vẫn chưa điều máy bay quân sự đến tuần tra trong vòng 12 hải lý 7 bãi đá, rặng san hô này để tránh leo thang căng thẳng. Nếu Mỹ thực hiện điều này và Bắc Kinh không chịu xuông thang, cả hai có thể gia tăng áp lực xung đột quân sự trong vùng biển tranh chấp.

Theo các bức ảnh chụp từ vệ tinh mà kênh tin tức tình báo quốc phòng IHS cung cấp, Trung Quốc đã xây dựng một đường băng ở đá Chữ Thập đủ lớn để chứa máy bay chiến đấu và máy bay giám sát. Mỹ đã dùng sức mạnh quân sự của mình để thách thức các tuyên bố vô căn cứ của Bắc Kinh, điển hình là việc Washington điều một cặp B-52 bay qua Hoa Đông để phản đối vùng nhận diện phòng không Trung Quốc tuyên bố áp đặt năm 2013.

Các quan chức cho biết hiện nay Lầu Năm Góc và Nhà Trắng ngày càng có các biện pháp cụ thể để chuyển thông điệp tới Bắc Kinh: Hành động của Trung Quốc ở Trường Sa đã đi quá xa và cần phải bị ngăn chặn.

Máy bay quân sự Mỹ nhiều lần tiếp cận khu vực cách 12 hải lý xung quanh các rặng san hô nơi Trung Quốc xây dựng, nhưng chúng không vượt ranh giới vào bên trong 12 hải lý để tránh căng thẳng. Trong những trường hợp này sĩ quan Trung Quốc sẽ gióng loa nói rằng Mỹ đang áp sát "lãnh thổ có chủ quyền của Trung Quốc". Đáp lại các phi công Mỹ nói với Trung Quốc rằng, họ đang bay trong không phận quốc tế. Tàu hải quân Mỹ USS Fort Worth những ngày gần đây đang hoạt động gần Trường Sa, nhưng chưa vào bên trong ranh giới 12 hải lý.

Trong những tháng gần đây Nhà Trắng cũng tăng áp lực ngăn chặn Bắc Kinh xây dựng đảo ở Trường Sa thông qua kênh ngoại giao cũng như kêu gọi Trung Quốc tại các cuộc họp giao ban báo chí gần đây nhưng không hiệu quả. Hải quân Mỹ vẫn thường xuyên tự do quá cảnh ở Trường Sa nhưng chưa được lệnh rõ ràng từ chính quyền để làm vậy trong phạm vi 12 hải lý của 7 đảo nhân tạo nói trên. Tàu Cảnh sát biển Trung Quốc thường xâm nhập vào bên trong 12 hải lý xung quanh nhóm đảo Senkaku hiện do Nhật Bản kiểm soát ở Biển Hoa Đông.

Hiện Nhà Trắng từ chối bình luận về những thảo luận của Lầu Năm Góc. Các nước đồng minh cũng như đối tác của Mỹ thúc giục Washington làm nhiều hơn nữa để chống lại hành vi leo thang của Trung Quốc. Một quan chức Mỹ cho biết: "Điều quan trọng là tất cả các nước trong khu vực có một sự hiểu biết rõ ràng và chính xác những gì Trung Quốc đang làm. Chúng tôi đã chú ý tới nó." Mỹ đã và đang sử dụng vệ tinh để giám sát hoạt động xây dựng đảo nhân tạo bất hợp pháp của Trung Quốc.

Trước đó, ngày 8/5, Bộ Quốc phòng Mỹ đã công bố Báo cáo thường niên về tình hình quân sự của Trung Quốc, trong đó cảnh báo chỉ riêng trong năm 2014, Bắc Kinh đã tiến hành xây lấn trái phép hơn 600 héc-ta đất, nâng tổng diện tích xây dựng trái phép trên Biển Đông của Trung Quốc lên 800 héc-ta. Trung Quốc đã mở rộng gấp 400 lần diện tích các đảo mà nước này chiếm đóng. Trung Quốc đã hoàn tất san lấp và chuyển sang xây dựng hạ tầng cơ sở như cầu cảng, hệ thống thông tin liên lạc, hệ thống giám sát và ít nhất một đường băng. Ngoài ra, theo bản báo cáo, Trung Quốc cũng đang khơi sâu các luồng lạch để tạo điều kiện cho tàu chiến kích cỡ lớn hơn có thể dễ dàng ra vào các vị trí chiến lược trên hải phận Biển Đông.