由外交学院、东海研究协助基金与越南律师协会联合举行的主题为“致力于地区安全与发展的合作”的第六届东海问题国际科学研讨会于11月17日至18 在岘港举行。此次研讨会已经吸引了来自国内外东南亚区域、美国、中国、台湾、韩国、日本、澳大利亚、印度、英国、法国、意大利、比利时等国家的200名专家学者参加。13篇论文，30个讨论意见在研讨会上发表。此次研讨会就影响东海情况的主要因素、海上执法力量对区域航海安全的作用、东海争端现状和有关国家的政策、东海问题对国际关系的影响、国际法律规定的领土、海域和领空的规制等问题进行深入讨论。

各位专家学者认为，近期影响东海情况的因素主要有四个： 第一是某写国家对各边战略利益的计算和各国家之间的实力支撑有所改变。第二是，民族主义在有争端各方之间的兴起，其中包括某些国家的极端民族主义。第三是名，大国与强国之间的竞争和互相超越。第四是在理解和应用国际法律到东海问题上的分歧。

在此次研讨会上，最值得一提的是，很多专家学者提醒中国大规模地扩大长沙群岛上的礁石将“改变局势”，使得大国与强国之间的妖册和竞争增加，使得东海冲突危机容易发生。中国有提高自己实力与海军力量的探望，让世界看到一其国家是已个超强国家。中国向海发展的野心体现在中中国的华东海和东海还遇上，在这里近几年来中国不断激烈地推动自己的妖册。有些学者还对中国想要变成强国的探望表示担忧，因为这使中国对亚洲地区安全机构有新的观念，这样亚洲的地政画面也变得更加复杂，再加上区域内大国之间的竞争越来越激烈，因此东海问题也随着日益复杂，并难以解决。 根据各位学者，近期在东海上的紧张局势不仅对区域内保存与发展海洋资源产生消极影响，而且还威胁到路过东海国际航海海线的自由与安全。

关于这个问题，有些学者提出一个极为矛盾的问题是，当区域各国礼政避免冲突的发生，但某些国家却故意产生一些紧张局势，因为他们相信，只要紧张局势不处在高潮情况那么他们还是可以把握和控制的。这样的观念和行为是极为危险的，因为目前东海各方还缺乏一部《东海各方行为准则》，或具有法律约束的海上冲突管理条约。

Đọc thêm...

Hội thảo khoa học quốc tế về Biển Đông lần thứ 6 với chủ đề “Hợp tác vì An ninh và Phát triển ở khu vực” do Học viện Ngoại giao, Quỹ Hỗ trợ Nghiên cứu Biển Đông và Hội Luật gia Việt Nam phối hợp tổ chức tại Đà Nẵng từ ngày 17-18/11/2014. Hội thảo đã thu hút được sự tham dự của hơn 200 chuyên gia, học giả trong nước và quốc tế đến từ các quốc gia trong khu vực Đông Nam Á, Mỹ, Trung Quốc, Đài Loan, Hàn Quốc, Nhật Bản, Australia, Ấn Độ, Anh, Pháp, Italy và Bỉ.  Với 13 bài tham luận, trên 30 ý kiến thảo luận, Hội thảo đã đi sâu phân tích các nhân tố tác động tới tình hình Biển Đông; vai trò của các lực lượng hoạt động trên biển đối với an toàn và an ninh hàng hải trong khu vực; hiện trạng tranh chấp trên Biển Đông và chính sách của các bên liên quan; vấn đề Biển Đông trong quan hệ quốc tế; các yêu sách tại Biển Đông và tranh chấp biển; quy chế lãnh thổ, vùng biển và vùng trời trong quy định của luật pháp quốc tế.

Về nhân tố tác động đến tình hình Biển Đông gần đây, các học giả nhận định có 04 nhân tố lớn: Thứ nhất là sự thay đổi trong tính toán của một số nước về lợi ích chiến lược của các bên và cán cân sức mạnh giữa các quốc gia. Thứ hai là sự gia tăng của chủ nghĩa dân tộc ở tất các bên tranh chấp, trong đó có chủ nghĩa dân tộc cực đoan ở một số nước. Thứ ba là sự cạnh tranh ảnh hưởng và tập hợp lực lượng giữa các cường quốc. Thứ tư là sự bất đồng trong việc việc lý giải và áp dụng luật pháp quốc tế tại Biển Đông. 

Điểm đáng chú ý tại Hội thảo lần này, nhiều học giả cảnh báo việc Trung Quốc mở rộng bồi đắp quy mô lớn các bãi đá ở Trường Sa sẽ làm “thay đổi cuộc chơi,” làm gia tăng yêu sách, gia tăng cạnh tranh nước lớn và nguy cơ xung đột tiềm tàng ở Biển Đông. Trung Quốc có tham vọng nâng tầm năng lực biển và sức mạnh hải quân của mình, để cho thế giới thấy những biểu hiện hữu hình của một siêu cường. Tham vọng hướng biển của Trung Quốc có thể nhìn thấy tại những vùng biển phía Đông của Trung Quốc (Hoa Đông) và Biển Đông, nơi những nỗ lực của Trung Quốc thúc đẩy những yêu sách của mình ngày càng trở nên quyết liệt trong những năm gần đây. Một số học giả còn lo ngại rằng chính tham vọng trở thành cường quốc biển đã khiến Trung Quốc có quan niệm mới về cấu trúc an ninh khu vực châu Á; bức tranh địa chính trị châu Á trở nên phức tạp thêm với sự cạnh tranh giữa các nước lớn trong khu vực ngày càng trở nên gay gắt, làm vấn đề Biển Đông càng trở nên phức tạp và khó giải quyết.

Theo các học giả, sự gia tăng căng thẳng gần đây tại Biển Đông không chỉ có khả năng tác động tiêu cực tới việc bảo tồn và phát triển các nguồn tài nguyên biển tại khu vực mà còn đe dọa an ninh các tuyến đường hàng hải quốc tế qua Biển Đông. 

Về vấn đề này, có học giả cảnh báo nghịch lý, trong khi cộng đồng khu vực rất nỗ lực tránh để xảy ra xung đột, một số nước lại đang tạo ra các căng thẳng ở mức độ thấp vì tin rằng chừng nào chưa có đối đầu trực diện thì tình hình vẫn còn nằm trong tầm kiểm soát. Đây là dấu hiệu rất nguy hiểm vì Biển Đông còn thiếu vắng một Bộ Quy tắc ứng xử hoặc một Điều ước quản lý va chạm, xung đột trên biển có tính ràng buộc pháp lý. (Còn nữa)

Đọc thêm...

11月17日，美国Eurasia Review杂志刊登了印度研究专家Darshana M. Baruah编写的的题为“是时候印度表现出其在东海的存在了”的评论。该评论讨论了印度新任首相Narendra Modi对东海问题战略的改变。以下是该评论的内容：

以前，当东海局势紧张之时，印度努力远离任何克制中国的战略。但是，自从Narendra Modi 首相上任之后，印度新任政府已恢复对海上安全的关心，并希望参与对印度洋-西太平洋地区安全架构的建设过程。

近期在缅甸举行的东亚峰会与东盟- 印度会议上，Narendra Modi 首相强调要遵守国际准则以便维持东海的和平与稳定。印度正与澳大利亚、日本、新加坡、越南等地区内国家的海军力量加强海上合作关系。

之前，在9月3日的联合声明中，Narendra Modi 首相与日本首相Shinzo Abe就加强双边海军联合演习和日- 美- 印海军演习问题达成一致。在9月30日结束美国访问之前做出的联合声明中，Narendra Modi首相和美国总统一致肯定要保护地区内海上安全与自由，特别是东海地区。

在今年10月越南总理阮晋勇访问印度的联合声明中也明确表示，印度和越南呼吁确保东海的海上自由，整一个房努力尽早完成《东海行为准则》的建设。

近期以来，印度连续在与各国的联合声明中提及东海问题，这可以看做是印度对东海问题的战略性改变。需要注意的是，印度做出这些生命的背景是中国继续增加对东海问题的压力。

一直以来，印度因为担心与中国发生争执而保持对东海问题的保守态度。但是，在地区安全架构正在发生变化，并且中国也不短加强在印度洋地区的影响力的背景下，印度认为是时候摆脱忌惮中国并推动与地区内各合作伙伴的海上安全合作关系了。

Đọc thêm...

Ngày 17/11, tạp chí Eurasia Review của Mỹ đã đăng bài viết “Đã đến lúc Ấn Độ đánh dấu sự hiện diện ở Biển Đông” của chuyên gia Darshana M. Baruah thuộc Quỹ Nghiên cứu người quan sát của Ấn Độ đề cập đến sự thay đổi về chiến lược đối với vấn đề Biển Đông của chính phủ mới Ấn Độ dưới thời Tổng thống Narendra Modi. Sau đây là nội dung bài viết:

Trước đây, lúc căng thẳng Biển Đông lên cao, Ấn Độ tỏ thái độ tránh xa bất kỳ chiến lược nào ngăn chặn Trung Quốc. Tuy nhiên, từ khi Thủ tướng Narendra Modi lên cầm quyền, chính phủ mới Ấn Độ đã khôi phục mối quan tâm về an ninh hàng hải và mong muốn tham gia định dạng cấu trúc an ninh khu vực Ấn Độ Dương-Tây Thái Bình Dương.

Tại Hội nghị Đông Á và Hội nghị ASEAN-Ấn Độ mới đây ở Myanmar, Thủ tướng Modi đã nhấn mạnh cần tuân thủ các chuẩn mực quốc tế để duy trì hòa bình và ổn định ở Biển Đông. Ấn Độ đang củng cố quan hệ hợp tác hàng hải với các lực lượng hải quân trong khu vực như Úc, Nhật, Singapore, Việt Nam.

Trước đó, trong Tuyên bố chung ngày 3/9, Thủ tướng Modi và người đồng cấp Nhật Bản Shinzo Abe đã nhất trí tăng cường tập trận hải quân song phương và tập trận hải quân ba bên Nhật-Mỹ-Ấn. Trong Tuyên bố chung kết thúc chuyến thăm Mỹ ngày 30/9, Thủ tướng Modi và Tổng thống Obama khẳng định cần bảo vệ an ninh biển, quyền tự do hàng hải và hàng không trong khu vực, đặc biệt tại Biển Đông.

Tuyên bố chung về chuyến thăm Ấn Độ của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng hồi cuối tháng 10 ghi nhận hai bên kêu gọi bảo đảm tự do hàng hải ở Biển Đông và các bên tranh chấp nỗ lực sớm hoàn tất Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC).

Ấn Độ liên tục đề cập đến Biển Đông trong các tuyên bố chung nêu trên là dấu mốc đánh dấu sự thay đổi so với các tuyên bố chung trước đây (không đề cập đến khu vực tranh chấp cụ thể nào). Cần lưu ý là Ấn Độ đưa ra các tuyên bố chung trên trong bối cảnh Trung Quốc vẫn đang gia tăng sức ép ở Biển Đông.

Lâu nay Ấn Độ e dè vì e ngại đụng chạm đến Trung Quốc. Nay trong bối cảnh cấu trúc an ninh khu vực đang thay đổi và Trung Quốc đang mở rộng sự hiện diện ở Ấn Độ Dương, Ấn Độ nhận thấy đã đến lúc phải thoát khỏi tâm lý e ngại Trung Quốc và thúc đẩy hợp tác an ninh hàng hải với các đối tác trong khu vực.

Đọc thêm...

11月15日，在二十国集团第8届峰会的间隙，美国总统 奥巴马在澳大利亚Queensland大学发表演讲。该演讲的主要内容警告了关于因中国与日本和东南亚之间的领土主权争议而有可能引起的军事冲突的危机，同时强调称美国正在并将继续实现“亚太再平衡”战略，以便维护该地区的和平与稳定。

该演讲认为亚洲现在的海洋海岛领土主权争议可以演变成军事对抗的危机。而中国现在与日本在华东海，与一系列东南亚国家在东海上存在领土主权争议。在讲话中，奥巴马总统重新强调在亚太经贸组织峰会间隙会面中国国家主席习近平时提出的观点，那就是如果中国可以证明其对世界和平的责任，美国非常欢迎中国的崛起。

奥巴马总统在讲话中强调称，中国要像其他国家一样遵守国际法律和规则，无论是在贸易领域还是在海洋领域。美国将继续坦率和中国就分歧问题进行讨论。白宫领导人还宣称，亚洲有效的安全秩序并未来自任何大国对小国的威胁和压迫，而来自于相互尊重的基础上。

与此同时，该演讲也强调称，美国“亚太再平衡战略”是真实的，美国正在努力推进该战略。奥巴马总统强调称“很多美国人已经在亚洲工作和奉献其生命，为的是给亚太人民带来自由的生活。所以，没有人可以怀疑美国实现对地区内同盟国承诺的决心。

美国是亚太力量平衡状态的重要组成部分。奥巴马总统希望美国可以加强自己在该地区的位置。他发表称，“我们将继续神话其参与，使用所有属于美国力量的因素”，“美国将继续推进与新兴市场国家的合作关系。我们打算帮助越南推进经济改革，提高海上能力。我们将继续推进与印度尼西亚- 一个多样国家的典范 - 的全面伙伴关系。我们将继续与马来西亚 - 亚洲创新的中心 - 扩大合作关系。”奥巴马总统认为，各国合作可以改善地区安全，维持海上自由并迫使各国遵守国际法律，鼓励通过和平方式解决争议。

奥巴马总统强调称中国要遵守与周边国家签署的《东海行为宣言》，并表示美国将帮助东盟国家达成《东海行为准则》的努力。

Đọc thêm...

Ngày 15/11, bên lề Hội nghị thượng đỉnh lần thứ 8 của Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi (G20), Tổng thống Mỹ Obama đã có bài phát biểu tại Đại học Queensland, Australia. Nội dung chính của bài phát biểu cảnh báo nguy cơ xảy ra xung đột quân sự ở châu Á do các tranh chấp lãnh thổ, biển đảo giữa TQ với các nước Đông Nam Á và Nhật Bản, đồng thời bài phát biểu khẳng định Mỹ đang và sẽ thực hiện chính sách “xoay trục” sang châu Á – TBD để đảm bảo hòa bình, ổn định ở khu vực này.

Bài phát biểu cho rằng vấn đề tranh chấp lãnh thổ, trên các hòn đảo hay bãi đá, có thể bùng phát thành nguy cơ đối đầu. Trong đó, Trung Quốc hiện là quốc gia liên quan đến một loạt tuyên bố chủ quyền gây tranh cãi với các quốc gia Đông Nam Á trên Biển Đông và với Nhật Bản trên Biển Hoa Đông. Trong bài phát biểu, Tổng thống Obama nhắc lại quan điểm đã đưa ra tại Bắc Kinh, sau các cuộc hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Diễn đàn hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC), theo đó, Mỹ hoan nghênh sự lớn mạnh của Trung Quốc nếu quốc gia này thể hiện được vai trò trách nhiệm và hòa bình trên thế giới.

Tổng thống Obama nhấn mạnh trong bài phát biểu rằng Trung Quốc phải tuân thủ các quy tắc, luật lệ quốc tế giống như các quốc gia khác, dù trong lĩnh vực thương mại hay các vấn đề trên biển. Mỹ sẽ tiếp tục thẳng thắn với những vấn đề bất đồng liên quan đến TQ. Theo người đứng đầu Nhà Trắng, một trật tự an ninh hiệu quả ở châu Á không dựa trên sự ảnh hưởng hay ép buộc, đe dọa của các nước lớn đối với cho nước nhỏ, mà trên nền tảng tôn trọng lẫn nhau.

Bên cạnh đó, bài phát biểu cũng tái khẳng định chính sách xoay trục của Mỹ sang châu Á là có thực và vẫn đang được thực hiện. Tổng thống Obama nhấn mạnh "Nhiều thế hệ người Mỹ đã làm việc và qua đời tại đây, để người dân ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương có thể sống trong tự do. Vì vậy, không ai có thể nghi ngờ quyết tâm hay cam kết của chúng tôi với các nước đồng minh trong khu vực”.

Mỹ là một phần quan trọng đối với thế cân bằng sức mạnh tại châu Á. Tổng thống Obama mong muốn Washington có thể gia tăng vai trò của mình trong khu vực khi phát biểu rằng "Chúng tôi sẽ tiếp tục tham gia sâu sắc hơn, sử dụng mọi yếu tố thuộc về sức mạnh Mỹ", "Mỹ sẽ tiếp tục mở rộng hợp tác với các cường quốc đang lên và các nền kinh tế đang lên. Chúng tôi dự định hỗ trợ Việt Nam theo đuổi những cải cách kinh tế và khả năng hàng hải mới. Chúng tôi sẽ tiếp tục thúc đẩy quan hệ đối tác toàn diện với Indonesia, nước là ví dụ điển hình cho sự đa dạng... Chúng tôi sẽ tiếp tục mở rộng quan hệ với Malaysia, trung tâm đang phát triển của các doanh nghiệp và của sự sáng tạo. Chúng tôi hỗ trợ cho vai trò lớn hơn ở châu Á - Thái Bình Dương của Ấn Độ”. Ông Obama cũng tỏ ý muốn các nước lớn như Ấn Độ nên tăng cường hỗ trợ và đảm nhận những trọng trách lớn hơn tại châu Á - Thái Bình Dương. Theo ông Obama, các nước hợp tác cùng nhau có thể cải thiện an ninh, duy trì tự do hàng hải và buộc các nước tuân thủ luật pháp quốc tế, khuyến khích giải quyết tranh chấp lãnh thổ một cách hòa bình.

Tổng thống Obama nhấn mạnh Trung Quốc phải tuân thủ những quy tắc về ứng xử trên Biển Đông với các nước láng giềng, và cho biết Mỹ sẽ hỗ trợ nỗ lực của ASEAN nhằm đạt đến một bộ quy tắc ứng xử chung với Trung Quốc để tăng cường luật pháp quốc tế trên Biển Đông.

Đọc thêm...

虽然中国像前几届一样使用多种方式，其中主要是经济诱惑来阻止本届东盟个高级会议讨论东海问题，但其阴谋最终未能得逞。在从11月12日至13日在缅甸举行的本届东盟各高级会议上，东海问题不仅得到广泛的讨论，而且参会的各国都强调共同的关注与担忧，认为东海争议正威胁地区的和平、稳定、海上与空中的安全；同时要求有关各方负让形势复杂化，遵守国际法律，通过和平方式解决争议，不使用或威胁使用武力。这表明各国已经清楚东海问题的本质，那就是东海问题不仅对正有有关国家造成影响，而且还威胁几乎世界上所有国家的利益。虽然没有直接挑明中国的名字，但几乎所有国家都暗指中国正在东海做出挑衅行为，让东海形势复杂化。各国已意识到，一旦中海争议变成冲突将破坏地区的稳定环境，经过东海的海上贸易航线也将受到严重的影响。所以，各国日益在东海问题上达成共识。

《第25届东盟峰会主席声明》再次强调维护东海和平、稳定、安全的重要性，继续强调《东海各方行为宣言》中所提到的原则、东盟关于东海问题6项原则、庆祝《东海各方行为宣言》诞生10周年的第15届东盟 - 中国峰会联合宣言以及第24届东盟峰会的有关宣布。《主席声明》也对东海局势表示担忧，再次肯定关于确保在符合国际法律基础上通过和平方式解决争议的联合承诺。《主席声明》也再次强调东盟成员国对地区的和平、稳定、海上安全的联合承诺，强调为和平解决争议建设便利条件的必要性。

东海问题在本届东盟峰会的《主席声明》中得到强调并占据比较大篇幅证明尽管受到中国的引诱和分裂，东盟内部对东海问题日益团结和达成共识。

Đọc thêm...

Sự đồng thuận trong vấn đề Biển Đông tại Hội nghị cấp cao ASEAN ở Myanmar

Cũng như những lần trước mặc dù TQ đã sử dụng nhiều cách thức khác nhau,trong đó sử dụng kinh tế là chủ yếu để ngăn cản việc đưa vấn đề Biển Đông ra thảo luận tại các hội nghị cấp cao ASEAN nhưng bất thành, các hội nghị cấp cao ASEAN lần này diễn ra từ ngày 12-13/11 ở Naypyidaw, Myanmar cũng vậy. Vấn đề Biển Đông không chỉ được thảo luận rộng rãi ở hầu hết các hội nghị cấp cao ASEAN và Hội nghị cấp cao ASEAN và các Đối tác, mà tại các Hội nghị cấp cao này hầu hết các nước bao gồm cả những nước không liên quan đến tranh chấp đều nhấn mạnh mối quan tâm chung, sự lo ngại rằng tranh chấp Biển Đông đe dọa nền hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn hàng hải, hàng không ở khu vực; đồng thời yêu cầu các bên liên quan không làm phức tạp thêm tình hình, tuân thủ luật pháp quốc tế, giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, không sử dụng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực. Điều đó cho thấy các nước đều đã hiểu được bản chất của vấn đề Biển Đông đó là tranh chấp Biển Đông không chỉ ảnh hưởng đến các nước liên quan mà còn đe dọa đến lợi ích của hầu hết các nước trên thế giới. Mặc dù không trực tiếp đề cập, nhưng hầu hết các nước đều ám chỉ Trung Quốc là nước làm phức tạp tình hình, có hành động gây hấn ở Biển Đông. Các nước đã nhận ra rằng một khi căng thẳng ở Biển Đông leo thang biến thành một cuộc xung đột, sẽ gây bất ổn trong khu vực, các nước trong khu vực không có được một môi trường hòa bình để phát triển và đặc biệt là giao thương hàng hải qua Biển Đông - tuyến đường biển quan trọng hàng đầu thế giới với hơn một nửa số hàng hóa thương mại trên thế giới đi qua đây bị cản trở nghiêm trọng. Chính vì vậy, các nước ngày càng thể hiện lập trường thống nhất, nhận thức chung về vấn đề Biển Đông.

Tuyên bố Chủ tịch Hội nghị Cấp cao ASEAN-25 khẳng định lại tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình và ổn định, đảm bảo an ninh, an toàn, tự do hàng hải và hàng không trên Biển Đông, tiếp tục nhấn mạnh các nguyên tắc được nêu trong Tuyên bố về Ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC), Tuyên bố Nguyên tắc 6 điểm của ASEAN về Biển Đông, Tuyên bố chung của Hội nghị Cấp cao ASEAN-Trung Quốc lần thứ 15 về kỷ niệm 10 năm DOC và các Tuyên bố liên quan của ASEAN được thông qua tại Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 24. Tuyên bố cũng bày tỏ quan ngại về tình hình trên Biển Đông, tái khẳng định các cam kết chung về đảm bảo giải quyết các tranh chấp bằng các biện pháp hòa bình phù hợp với các nguyên tắc đã được thừa nhận chung của luật pháp quốc tế, bao gồm Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982, không đe dọa hay sử dụng vũ lực, thực hiện kiềm chế và không được có các hoạt động gây phức tạp thêm tình hình, hay mở rộng gia tăng căng thẳng trong khu vực. Tuyên bố tiếp tục nhấn mạnh tầm quan trọng của các cam kết chung của các nước thành viên ASEAN đối với hòa bình, ổn định, an ninh hàng hải và lòng tin chung trong khu vực và nhấn mạnh sự cần thiết tạo dựng các điều kiện thuận lợi cho việc giải quyết hòa bình các tranh chấp.

Vấn đề Biển Đông được nhấn mạnh và chiếm phần lớn trong Tuyên bố Chủ tịch Hội nghị Cấp cao ASEAN-25 nói trên đã cho thấy nội khối ASEAN ngày càng đoàn kết, đồng thuận trong vấn đề Biển Đông bất chấp sự lôi kéo, chia rẽ của Trung Quốc.

Đọc thêm...