Thứ Năm, 23 tháng 6, 2016

Trung Quốc thất bại, không thể “bịt miệng” ASEAN về Biển Đông

Tại hội nghị đặc biệt ASEAN-Trung Quốc hôm 14/6 mới đây, do áp lực của Trung Quốc, một lần nữa các ngoại trưởng Đông Nam Á đã không ra được một bản tuyên bố chung về Biển Đông. Một văn kiện được Malaysia gửi đến báo chí như là một thông cáo chung của các ngoại trưởng ASEAN, đã bị thu hồi vài tiếng đồng hồ sau khi được phát ra, và về mặt chính thức văn kiện này kể như không hề tồn tại. Thế nhưng nhờ quyết tâm của ít nhất năm nước ASEAN, nội dung của bản văn phê phán các hoạt động coi thường luật lệ của Trung Quốc tại Biển Đông đã được chính thức công bố và được báo chí quốc tế quảng bá rộng rãi.

Theo giới quan sát, sự cố liên quan đến ASEAN sau khi bế mạc hội nghị cấp ngoại trưởng ASEAN-Trung Quốc tại Vân Nam là một kịch bản đã được lặp đi lặp lại nhiều lần trong thời gian gần đây: Khi họp lại với nhau, các ngoại trưởng ASEAN luôn thảo luận về vấn đề Biển Đông và tìm cách đưa ra một lập trường chung về hồ sơ này. Trung Quốc lần nào cũng tìm cách gây sức ép, hoặc trực tiếp, hoặc thông qua các thành viên ASEAN úy kỵ Trung Quốc, để khối Đông Nam Á không ra được tuyên bố chung về Biển Đông.

Trung Quốc đã thành công trong việc ngăn chặn một bản tuyên bố chung của ASEAN về Biển Đông với một biện pháp can thiệp lộ liễu vào nội tình ASEAN. Thái độ thô bạo của Trung Quốc có thể được giải thích bằng tình trạng yếu thế về mặt ngoại giao của Bắc Kinh trước ngày Tòa án Trọng tài Thường trực La Haye ra phán quyết về Biển Đông.

Phần lớn các nước ASEAN và nhiều nước trên thế giới cho rằng việc Trung Quốc đã chiếm các đảo và bãi đá ở khu vực Hoàng Sa và Trường Sa, rồi bồi đắp và xây dựng sân bay và các thực thể quân sự ở đó là đe doạ an ninh đối với mọi người. Đó là một trong lý do tại sao Malaysia đã đưa ra sáng kiến hội nghị với Trung Quốc vừa rồi, để chủ yếu bàn về vấn đề Biển Đông và quan hệ giữa ASEAN với Trung Quốc trong gần 25 năm qua.

Trước thái độ của các nước ASEAN, đặc biệt là trước thời điểm Tòa Trọng Tài Thường Trực (PCA) sắp ra phán quyết vụ Philippines kiện Trung Quốc, Trung Quốc muốn bịt miệng các nước ASEAN để che đậy thế yếu của mình và để vận động người dân của họ.

Tuy nhiên lần này, ASEAN như đã áp dụng tốt một kế sách chống thủ đoạn bịt miệng do Trung Quốc tiến hành khi quyết định để cho từng thành viên quyền công bố văn kiện chung đã được toàn bộ các ngoại trưởng thông qua. Kết quả là nội dung của lập trường phê phán Trung Quốc đã được ít nhất là năm nước công bố: Việt Nam, Philippines, Malaysia - ba quốc gia ASEAN có tranh chấp với Trung Quốc trên Biển Đông - cùng với Indonesia và Singapore. Trước các nghi vấn được nêu lên về tính xác thực của những gì được 5 nước trên công bố, bộ Ngoại giao các nước nói trên đã lần lượt lên tiếng khẳng định trở lại rằng toàn bộ các ngoại trưởng ASEAN họp lại ở Vân Nam đều đã nhất trí trên nội dung cũng như ngôn từ cứng rắn trong bản tuyên bố chung.

Hơn nữa, nếu xem xét kỹ ngôn từ của các tuyên bố lần này, Trung Quốc đã bị nêu đích danh khi các ngoại trưởng ASEAN lồng những quan ngại và lời kêu gọi của mình vào trong khuôn khổ một cuộc họp chung với Trung Quốc.

Một câu như «các Bộ trưởng đề nghị ASEAN và Trung Quốc … tuân thủ các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế, nhất là tôn trọng các tiến trình pháp lý và ngoại giao, giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình …, không sử dụng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực, tự kiềm chế, không tiến hành các hoạt động làm phức tạp thêm tình hình, nhất là không quân sự hóa» rõ ràng có đề cập đến Trung Quốc.

Hãng tin Mỹ Bloomberg, đã chú ý đến một câu trong bản tuyên bố được Malaysia công bố hôm 14/6 trước lúc bị thu hồi, trong đó các ngoại trưởng ASEAN khẳng định: «Chúng ta không thể bỏ qua những diễn biến trên Biển Đông vì điều đó là một vấn đề quan trọng trong quan hệ hợp tác giữa ASEAN và Trung Quốc». Theo Bloomberg, câu này đáng chú ý vì cho đến nay, ASEAN vẫn thường tránh nêu đích danh Trung Quốc khi kêu gọi giảm căng thẳng trên Biển Đông

Theo chuyên gia Ian Storey tại Viện Nghiên Cứu Đông Nam Á ở Singapore, câu tuyên bố kể trên đích thực là một «lời phản bác trực tiếp quan điểm của Trung Quốc theo đó tranh chấp Biển Đông không phải là một vấn đề giữa khối ASEAN và Trung Quốc». Cho đến nay, Trung Quốc luôn cho rằng Biển Đông là vấn đề song phương giữa Bắc Kinh với từng nước ASEAN riêng lẻ.

Năm nước ASEAN đã hóa giải được chiêu thức lũng đoạn nội bộ ASEAN mà Trung Quốc áp dụng trên vấn đề Biển Đông. Dù bị Trung Quốc thúc ép trên những phương diện khác, trong vấn đề Biển Đông Việt Nam đã thể hiện một vai trò năng động và mạnh dạn hơn.

Tags: biendao - tiếng Việt

Tìm kiếm ( 搜索 )

Ngôn ngữ ( 语言 )

Bài đăng phổ biến ( 更多帖子 )

Ca khúc Việt ( 越南歌曲 )

Lưu trữ Blog ( 博客归档 )

Nhãn ( 标签 )

Tổng số lượt xem ( 点击总数 )

Trung Quốc thất bại, không thể “bịt miệng” ASEAN về Biển Đông

Comments[ 0 ]

Đăng nhận xét

Hot （焦点）